Showing posts with label సౌందర్యలహరి. Show all posts
Showing posts with label సౌందర్యలహరి. Show all posts

Friday, 1 September 2017

పరమాచార్యుల సౌందర్యలహరి వ్యాఖ్య : 7వ శ్లోకం : అమ్మవారి రూప వర్ణన

శ్రీ మహాగణాధిపతయే నమః



పరమాచార్యుల సౌందర్యలహరి వ్యాఖ్య : 7వ శ్లోకం : అమ్మవారి రూప వర్ణన

శంకరులు అమ్మవారి రూపము వర్ణించుచున్నారు.

క్వణత్కాఞ్చీదామా కరికలభకుమ్భస్తననతా
పరిక్షీణా మధ్యే పరిణతశరచ్చన్ద్రవదనా ।
ధనుర్బాణాన్ పాశం సృణిమపి దధానా కరతలైః
పురస్తాదాస్తాం నః పురమథితురాహోపురుషికా ॥ 7॥


తన సన్నని నడుముకు సవ్వడిచేయు చిరుమువ్వల వడ్డాణము ధరించునదీ, శరత్కాల పున్నమినాటి పూర్ణచంద్రునివంటి వదనము కలిగినదీ, చేతులలో విల్లమ్ములు, పాశాంకుశములు ధరించునదీ, పరమశివుని పరహంతా స్వరూపము అయినట్టిదీ అగు అంబిక మాముందు కనపడుగాక.

ఈ భూమిలో అమ్మవారిని దక్షిణాన కన్యాకుమారినుండి, ఉత్తరాన కాశ్మీరంలో క్షీరభవానీ వరకూ వివిధరూపాలలో ఆరాధిస్తారు. కానీ శ్రీవిద్యాతంత్రంలో చెప్పబడిన లలితా త్రిపురసుందరి లక్షణములు, ఆయుధములు ఒక్క కాంచీపుర కామాక్షికి మాత్రమే ఉన్నాయి. భూమి అంతటినీ ఒక దేవత అనుకుంటే, ఆ భూదేవియొక్క నాభిస్థానము కాంచీపురము.

క్వణత్-కాంచీదామా - సవ్వడిచేయు చిరుమువ్వల వడ్డాణము ధరించునదీ.  అమ్మవారు నడుస్తూంటే కాలి అందెలేకాక వడ్డాణపు చిరుమువ్వలూ సవ్వడిచేస్తాయి. పరిక్షీణామధ్యే - అమ్మవారి నడుము చాలా సన్ననిది. పరిణతశరత్చన్ద్రవదనా - శరత్కాల పున్నమినాటి పూర్ణచంద్రునివంటి వదనము కలిగినదీ.  శరత్కాలవాతావరణం ఆహ్లాదకరంగా చల్లగా ఉంటుంది. అమ్మవారి ముఖము, శరత్తులోని పున్నమిచంద్రుని వంటి కాంతి విరజిమ్ముతూ ఉంటుందని శంకరులు సూచిస్తున్నారు. అమ్మవారి వదనం అనుగ్రహం అనే వెన్నెల కురిపిస్తుంది.

ధనుర్బాణాన్ పాశం సృణిమపి దధానా కరతలైః - అమ్మవ్రారు తన చేతులలో విల్లు, అంబులు, పాశం, అంకుశములు ధరిస్తుంది. ఇవి శ్రీవిద్యాధిదేవత యొక్క ముఖ్య లక్షణాలు. ఈ దేవతను లలితా మహా త్రిపురసుందరి అని, కామేశ్వరి అను పేర్లతో వ్యవహరిస్తారు. ఈ రూపంలో అమ్మవారికి పై రెండు చేతులలో పాశము, అంకుశము, క్రింది రెండు చేతులలో విల్లు, అమ్ములు ఉంటాయి. విల్లమ్ములు మన్మథుని వలెనే చెరకువిల్లు, పుష్పబాణములు.

రాగము, ద్వేషము - వీటిగురించి లోతుగా ఆలోచిస్తే ప్రాపంచిక జీవనం అంతా కామక్రోధములనబడే ఈ రాగ ద్వేషములతో నిండి ఉందని తెలుసుకుంటాము. ఈ రెండూ అమ్మవారి మాయాలీలలో భాగాలు. ఆవిడ అనుగ్రహలీలలో అవి మాయమయిపోతాయి. ఈ విషయం జ్ఞప్తిలో ఉంచుకుంటే మనం వీటిని అదుపులో ఉంచగలం. రాగస్వరూపపాశాఢ్యా - కోరిక అను పాశము కలది. క్రోధాకారాంకుశోజ్జ్వలా - కోపము అను అంకుశముతో మెరియునది. ఈ రెండు పేర్లూ లలితా సహస్రంలో ఉన్నాయి.  అమ్మవారి పాశం కామము/కోరికకు సంకేతం. పాశములాగా కామము మనను కట్టేస్తుంది. అలాగే అంకుశం క్రోధమునకు సంకేతం. కోపము మనను చీల్చి రెచ్చగొడుతుంది. పాశాంకుశములు ఒక ఏనుగుని అదుపులో ఉంచినట్టు, కామక్రోధములను అదుపులో ఉంచుతాయి, అంటే ఈ కామక్రోధముల జన్మస్థానమైన మనస్సును అదుపులో ఉంచుతుంది.

మరోలా చెప్పాలంటే  అమ్మవారు మనపై వాత్సల్యంచూపి, ఆమె చేతిలో ఉన్న పాశంలో మనలను కట్టివేసి, మనను కట్టివేస్తున్న ఇతర పాశాలకు దూరంచేస్తుంది. మనకు బంధములు లేని బంధము ఇస్తుంది. అలాగే ఆమె తన కోపమును మన క్రోధముపై చూపి, తన అంకుశముతో మన క్రోధమును చీల్చి, అణచివేసి ప్రశాంతతనిస్తుంది.

మనం కోరికను అమ్మవారితో అనుబంధంగానూ, కోపమును మన కోపముపై కోపముగానూ మార్చుకుంటే అమ్మవారి పాశాంకుశాలు మనను బంధవిముక్తులను చేస్తాయి.

లలితా సహస్రంలో పాశాంకుశాల తరువాతి రెండు నామములు  అమ్మవారి చేతుల్లోని విల్లమ్ములపై ఉన్నాయి. మనోరూపేక్షుకోదండా - మనస్సురూపమైన చెరకువిల్లు ధరించునది, పంచతన్మాత్రసాయకా - అయిదు తన్మాత్రలకు సంకేతమైన బాణములు కలిగినదీ.

మన్మథుడిచేతిలో విల్లమ్ములు ఏంచేస్తాయో తెలిసినదే. అమ్మవారి చేతుల్లో అవి ఏంచేస్తాయి ? విల్లు మన మనస్సులను మోక్షమునందు కోరిక కలిగినవాటిలా చేస్తుంది. అయిదు బాణములూ కూడా అంతే. అవి మన ఇంద్రియాల శక్తులను అమ్మవారివైపు తిప్పి శుచిగా చేస్తాయి.  ఇవి మనలో అమ్మవారిని స్తుతించే పాటలను వినాలనీ, ఆమె పాదపద్మములను తాకాలనీ, ఆమె స్వరూపాన్ని చూడాలనీ, అమ్మవారి పాదప్రక్షాళన చేసిన జలం అనే అమృతపు రుచి చూడాలని, అమ్మవారి నిర్మాల్యపుష్పములను సేకరించి వాటి దివ్యసుగంధపరిమళములను ఆఘ్రూణించవలెననీ, ఇలాంటి కోరికలు కలిగేలా చేస్తాయి.

క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే అమ్మవారి పుష్పబాణములు మన ఇంద్రియలౌల్యాలను నిర్మూలిస్తాయి. ఆమె చెరకువిల్లు మన మనస్సును లయంచేస్తుంది. అది జరిగినప్పుడు మనకు జ్ఞానము, మోక్షము లభిస్తాయి. మనకి ఇంకేంకావాలి ?

ఇలా పవిత్రమయిన అయిదు ఇంద్రియాలూ, మనస్సూ కలిపి ఆరు కరణములు. తుమ్మెద తన ఆరు చరణములతో పద్మముపై వ్రాలినట్లు మనము ఈ ఆరు కరణములనూ అమ్మవారి పాదపద్మములపై లయంచేయాలి.

అమ్మవారు జ్ఞాన సామ్రాజ్యపు మహారాజ్ఞి. తాను మోక్షప్రదాయిని అని సూచించడానికి ఆమె కామక్రోధాలు నాశనంచేసి జ్ఞానం కలిగించు ఆయుధాలైన పాశాంకుశాలు రెండు చేతులతో ధరించింది. తాను మనస్సును, ఇంద్రియాలను తొలగించివేస్తుందని సూచించుటకు ఆమె విల్లమ్ములు ధరించింది.

శంకరులు ఈ శ్లోకంలో మొదట అమ్మవారి రూపం - నాల్గుచేతులు, వడ్డాణము ధరించిన సన్నని నడుము, శరత్కాలపౌర్ణమినాటి జాబిల్లినిపోలిన మోము - వర్ణించారు. ఈ భౌతికరూపవర్ణన తరువాత శంకరులు అమ్మ తత్త్వపు సారాంశాన్ని చెప్పుతున్నారు - పురమథితురాహోపురుషికా -  త్రిపురాసురసంహారి యెక్క అహంకార స్వరూపము అనే అర్థం వస్తుంది. కొంచెం లోతుగా ఆలోచిస్తే, శివుని యొక్క ’నేను’ అనే భావస్వరూపమే అమ్మవారు అని అర్థమవుతుంది. పరబ్రహ్మము యొక్క చిచ్ఛక్తి యే అమ్మవారు. జ్ఞానాంబ.

ఈ శ్లోకములో శంకరులు ఎంతో అందంగా వర్ణించిన అమ్మవారిని మన అంతర్నేత్రముతో చూడడము మన పని.

Thursday, 31 August 2017

పరమాచార్యుల సౌందర్యలహరి వ్యాఖ్య : అమ్మవారి క్రీగంటిచూపుమహిమ (6)

పరమాచార్యుల సౌందర్యలహరి వ్యాఖ్య : అమ్మవారి క్రీగంటిచూపుమహిమ (6)

 
శంకరులు అమ్మవారి క్రీగంటిచూపుమహిమను వర్ణించుచున్నారు.

ధనుః పౌష్పం మౌర్వీ మధుకరమయీ పఞ్చవిశిఖాః
వసన్తః సామన్తో మలయమరుదాయోధనరథః ।
తథాప్యేకః సర్వం హిమగిరిసుతే కామపి కృపామ్
అపాఙ్గాత్తే లబ్ధ్వా జగదిదమనఙ్గో విజయతే ॥ 6॥

అమ్మా! హిమాద్రితనయా! పార్వతీ! విల్లా, పూలవిల్లు. ఆ వింటికి తుమ్మెదలబారు నారి. అయిదే బాణములు, అవికూడా పుష్పబాణములు. మలయమారుత పవనము రథము, వసంతుడు సహాయకుడు. అయినప్పటికీ మన్మథుడొక్కడే, అమ్మా! నీ క్రీగంటి చూపు వల్ల చెప్పలేనంత కృపను పొంది, ఈ జగత్తంతటనూ జయించుచున్నాడు.

ఏమాత్రమూ బలం లేని ఆయుధములతో, శరీరమే లేని మన్మథుడు ప్రపంచమంతా జయిస్తున్నాడు. అతడికి అలాంటి శక్తి ఎవరు ఇస్తున్నారు ? అది అమ్మవారి క్రీగంటిచూపు. ఇదే ఈ శ్లోకముయొక్క సారాంశము.
మన్మథుడు ఒకప్పుడు అతిలోకసౌందర్యవంతుడు. తన సొంతశక్తిపై నమ్మకంతో అహంకరించి, ఈశ్వరునిచేతిలో భస్మమైనాడు. అమ్మవారు దయతో మరలా జీవితాన్ని ఇచ్చింది. కానీ శరీరాన్ని ఈయలేదు. కేవలం తనభార్య రతీదేవికి మాత్రం కనపడే వరం ఇచ్చింది. అలాగే ఇటువంటి బలహీనమైన ఆయుధాలనూ ఇచ్చింది. వీటితో మన్మథుడు విజయం సాధించినా, అతడు వినయుడై ఆ విజయం తన స్వప్రతిభకాదనీ, అమ్మవారి కరుణ అనీ తలచుతునే ఉంటాడు. ఈశ్వరునిచేత తన శరీరమేకాక, గర్వముకూడా నశింపబడింది.

కాముని అమ్మవారు విజేతగా చేయటంతో మన కథ ఆగకూడదు. మనమూ కాముని గెలవాలి. ఈశ్వరుడు మన్మథుని దగ్ధంచేసినప్పుడు అమ్మవారు ఆయనలో ఉండి బలాన్నిచ్చినదనే విషయం మనం గుర్తుంచుకోవాలి. మనకూ కాముని గెలవటానికి ఆమె అనుగ్రహం కావాలి.

సగుణాత్మకమైన ఈ ప్రపంచంలో ఇలాంటి అనుగ్రహవర్షం కురిపించటము, మాయ యొక్క కృత్యము. దానికి ఒక్కక్షణము అమ్మవారి క్రీగంటిచూపు చాలు.

Tuesday, 29 August 2017

పరమాచార్యుల అమృతవాణి : అమ్మవారి అనుగ్రహంతో కామమును జయించటం


పరమాచార్యుల అమృతవాణి : అమ్మవారి అనుగ్రహంతో కామమును జయించటం
(సౌందర్యలహరి(5) వ్యాఖ్యా సంగ్రహం)

హరిస్త్వామారాధ్య ప్రణతజనసౌభాగ్యజననీం
పురా నారీ భూత్వా పురరిపుమపి క్షోభమనయత్ ।
స్మరోఽపి త్వాం నత్వా రతినయనలేహ్యేన వపుషా
మునీనామప్యన్తః ప్రభవతి హి మోహాయ మహతామ్ ॥ 5॥


అమ్మా!  భక్తజనకల్పవల్లివగు నిన్ను ఆరాధించి, హరి పూర్వం స్త్రీ గా మారి త్రిపురాసురసంహారి అగు పరమేశ్వరునే కలతనొందించినాడు.  మన్మధుడునూ నీకు నమస్కరించి రతీదేవి కన్నులకుమాత్రము అగపడు శరీరముతో మునులను సైతము మహామోహావేశులుగా చేయుచున్నాడు.

జ్ఞానస్వరూపమైన పరమేశ్వరుడనూ, ఇంద్రియాలను జయించిన ఋషులను సైతము కామముతో కలతనొందింపచేసిన శక్తిగలదిగా అమ్మవారు స్తుతించబడుతున్నది. మనకు ’కామమునకు వశమవడము’ అనేది కూడా అనుగ్రహమా ? అనే సందేహము కలుగవచ్చు.
భగవంతుడు మనపై కరుణకురిపించాలన్నా, మనము భగవంతుడికి శరణాగతి చేయాలన్నా, పుట్టుక, కష్టాలు అనేవి ఉండాలి.

బాధలూ, కష్టాలూ లేనప్పుడు మనం భగవంతుని స్మరిస్తామా ? (స్మరించము కదా) కష్టాలు ఎలా కలుగుతాయి ? కామక్రోధాలు మనలను పట్టి పీడించినప్పుడు. ఆ యాతన అనుభవించునప్పుడు మనం భగవంతుడిని స్మరిస్తాము, ప్రార్థిస్తాము. ఇలాంటప్పుడు, కామక్రోధాలు, ఈ జగత్సృష్టి అన్నీ అనుగ్రహమే అని గుర్తిస్తాము.

మరో జన్మలేకుండా ఉండాలని బాధపడటం మంచిదే. కానీ ఇంకా అనుభవించవలసిన కర్మ గుట్టలు గుట్టలుగా మిగిలి ఉన్నవాళ్ళు జన్మ వద్దనవచ్చునా ? ఆ కర్మ అనుభవించటానికి జన్మనెత్తవలసిందే, ధార్మికజీవనం గడపవలసిందే. కామమే లేకపోతే మనుష్యులు పుట్టి తమ కర్మభారం తగ్గించుకోవడమెలా ? మరలా జన్మనెత్తి, కర్మలను నాశనంచేసుకోవడం అనే అవకాశాన్ని వినియోగించుకోకుండా మరింత పాపం మూటగట్టుకుంటే అది ఎవరి తప్పు ? పుట్టుక అనునది మరుజన్మ లేకుండా చేసుకోవటానికి ఒక అవకాశం. ఈ నిజాన్ని గుర్తెరిగి మనం ప్రవర్తించాలి.

మరి జ్ఞానస్వరూపమైన పరమేశ్వరుడనూ, ఇంద్రియాలను జయించిన ఋషులను కలతనొందించటం ఎందుకు ?  దానికి మనం అమ్మవారిని ఎందుకు స్తుతిస్తున్నాము ? వారు కలతనొందటముతో కథముగియలేదు. వారు మరలా పరిశుద్ధులయ్యారు. వారు ఒకానొక సమయములో కామమునకు వశపడినారంటే అది జగత్కళ్యాణము కొరకు. ’హరి, హరుల పుత్రునితో మాత్రమే మరణము’ అనే వరమున్న రాక్షసుని చంపుటకు అయ్యప్ప అవతరించాడు. వ్యాసులవారు ఘృతాచికి ఆకర్షింపబడకపోతే నైష్టిక బ్రహ్మచారి అయిన శుకమహర్షి ఉండేవారుకాదు.

నాణెమునకు రెండు పార్శ్వాలు ఉంటాయి. ఋషులను సైతం కామమోహితులుగా చేయగల శక్తి మన్మథుడికి అమ్మవారు ఇవ్వటము, నాణెమునకు ఒకవైపు. కొంతమందివైపు మన్మథుడిని వెళ్ళకుండా చేయటం నాణెమునకు రెండవవైపు. మన్మథుడు అమ్మవారికి సేవకుడు.  మనంతటమనం కామమును జయించలేము. అమ్మవారి ఆజ్ఞతోనే అది సాధ్యమవుతుంది. మన్మథుని మనకు దూరంగా ఆమె ఉంచగలదు.

శంకరులు ఈ శ్లోకంలో అంతర్లీనంగా అమ్మవారి అనుగ్రహంతో మనం కామమును జయించగలమని ఉపదేశిస్తున్నారు.

శంకరస్తోత్రాలు : సౌందర్యలహరి (1-5)




శంకరస్తోత్రాలు : సౌందర్యలహరి (1-5)
(శ్లోకం, తాత్పర్యం, పరమాచార్యుల వ్యాఖ్యాసంగ్రహంతో)

శ్రీ మహాగణాధిపతయే నమః

శివః శక్త్యా యుక్తో యది భవతి శక్తః ప్రభవితుం
న చేదేవం దేవో న ఖలు కుశలః స్పన్దితుమపి ।
అతస్త్వామారాధ్యాం హరిహరవిరిఞ్చాదిభిరపి
ప్రణన్తుం స్తోతుం వా కథమకృతపుణ్యః ప్రభవతి ॥ 1॥


అమ్మా! శివుడు శక్తితో (నీతో) కూడినప్పుడు జగన్నిర్మాణము చేయగలుగుతున్నాడు. కానిచో స్పందించుటకు కూడా అసమర్థుడు కదా. బ్రహ్మ విష్ణు మహేశ్వరాదుల చేత ఆరాధించబడు నీకు, పుణ్యసంపదలేనివాడు నమస్కరించుట, స్తుతించుట ఎలా చేయగలడు ?

ఈ సృష్టిలోని ప్రతీ కదలికకూ అమ్మవారి శక్తి కారణమనీ, ఆమెకు నమస్కరించాలన్నా, స్తుతిచేయాలన్నా అమ్మ అనుగ్రహం ఉండాలనీ, ఆ అనుగ్రహం గతజన్మలపుణ్యఫలమనీ శంకరులు అంటున్నారు.

ఈ ప్రపంచమునకు పరమేశ్వరుని స్పందన ద్వారా కారణమవుతున్నది అమ్మవారు. జీవుడు ఈ మాయా ప్రపంచమునుండి విడివడి శివైక్యం చెందుటకుకూడా అమ్మవారే కారకురాలు. అట్టి శివైక్యం చెందుటకు అమ్మ కటాక్షంకోసం ప్రార్థించాలి. ఇది శంకరులు ఈ శ్లోకంలో అంతర్లీనంగా మనకు చేసిన ఉపదేశం.



తనీయాంసం పాంసుం తవ చరణపఙ్కేరుహభవం
విరిఞ్చిస్సఞ్చిన్వన్ విరచయతి లోకానవికలమ్ ।
వహత్యేనం శౌరిః కథమపి సహస్రేణ శిరసాం
హరస్సంక్షుద్యైనం భజతి భసితోద్ధూళనవిధిమ్ ॥ 2॥

అమ్మా! నీ పాదపద్మమునుండి అతి చిన్న ధూళికణమును సేకరించి బ్రహ్మదేవుడు ఈ లోకాలను సుందరముగా నిర్మించుచున్నాడు. విష్ణువు దానినే తన వేయితలలతో ఎలాగో (శ్రమతో) మ్రోయుచున్నాడు. హరుడు దానిని చక్కగా మెదిపి భస్మధారణ చేయుచున్నాడు.

పై శ్లోకముతో కలిపి చదివినప్పుడు - త్రిమూర్తులు అమ్మవారిని ఆరాధించి, తత్ఫలముగా అమ్మవారి కరుణతో సృష్టి, స్థితి, లయములను  నిర్వహించ సమర్థులవుతున్నారని శంకరులు అంటున్నారు.
---------
అమ్మవారి పవిత్రపాదధూళి మనకు అమ్మవారి అనుగ్రహాన్ని ఎన్నోవిధాలుగా ప్రసాదిస్తుందని శంకరులు అంటున్నారు.

అవిద్యానామన్తస్తిమిరమిహిరద్వీపనగరీ
జడానాం చైతన్యస్తబకమకరన్దస్రుతిఝరీ ।
దరిద్రాణాం చిన్తామణిగుణనికా జన్మజలధౌ
నిమగ్నానాం దంష్ట్రా మురరిపు వరాహస్య భవతి ॥ 3॥

(పాఠాంతరాలు - 1. మిహిరద్వీపనగరీ - మిహిరోద్దీపనగరీ, 2. స్రుతిఝరీ - శృతిఝరీ, 3. భవతి - భవతీ)

సూర్యుడు చీకట్లు తొలగించి వెలుగునిచ్చినట్లు, అమ్మవారి పాదధూళి అజ్ఞానపు చీకట్లను పారద్రోలి జ్ఞానప్రకాశమును ఇచ్చునట్టిది. మందమతుల మోడువారిన బుద్ధులను సారవంతంచేయునట్టి చైతన్యమనే పూలగుత్తులనుండి వచ్చు తేనె ప్రవాహము. దరిద్రులకు సకలసంపదలను ఇచ్చునట్టి చింతామణుల మాల. (హిరణ్యాక్షునిచేత సముద్రములో దాచబడిన భూమిని వెలికితీసినట్టుల) సంసారసాగరమున మునిగియున్నవారలను ఉద్ధరించునట్టి ఆదివరాహరూపములోని శ్రీ మహావిష్ణుని కోఱ.

లౌకికులకు ప్రజ్ఞ, సంపదలనూ, సాధకులకు జ్ఞానమోక్షములనూ అమ్మవారు అనుగ్రహిస్తుందని శంకరులు అంటున్నారు.
---------
అమ్మవారి పవిత్ర పాదపద్మములను శంకరులు స్తుతించుచున్నారు.

త్వదన్యః పాణిభ్యామభయవరదో దైవతగణః
త్వమేకా నైవాసి ప్రకటితవరాభీత్యభినయా ।
భయాత్ త్రాతుం దాతుం ఫలమపి చ వాఞ్ఛాసమధికం
శరణ్యే లోకానాం తవ హి చరణావేవ నిపుణౌ ॥ 4 ॥


సమస్తలోకములకూ దిక్కైన ఓ తల్లీ! నీకన్నా ఇతరులైన దేవతలు తమ తమ చేతులతో అభయ, వరదముద్రలు ధరించి యున్నారు, నీవు మాత్రము వరద, అభయ ముద్రలు ప్రకటించుట లేదు. ఎందువల్లననగా భయమునుండి రక్షించుటకు, కోరినదానికన్నను ఎక్కువగా ఫలములనిచ్చుటకు నీ పాదములే సమర్థములైనవి.

'వాంఛాసమధికం' అంటే మనము కోరిన దానికన్నా అమ్మవారు ఎక్కువ ఫలమును, వరములను ఇచ్చునని, అనగా మోక్షమునుగూడ యిచ్చునని భావము.
---------
హరిస్త్వామారాధ్య ప్రణతజనసౌభాగ్యజననీం
పురా నారీ భూత్వా పురరిపుమపి క్షోభమనయత్ ।
స్మరోఽపి త్వాం నత్వా రతినయనలేహ్యేన వపుషా
మునీనామప్యన్తః ప్రభవతి హి మోహాయ మహతామ్ ॥ 5॥


అమ్మా!  భక్తజనకల్పవల్లివగు నిన్ను ఆరాధించి, హరి పూర్వం స్త్రీ గా మారి త్రిపురాసురసంహారి అగు పరమేశ్వరునే కలతనొందించినాడు.  మన్మధుడునూ నీకు నమస్కరించి రతీదేవి కన్నులకుమాత్రము అగపడు శరీరముతో మునులను సైతము మహామోహావేశులుగా చేయుచున్నాడు.

జ్ఞానస్వరూపమైన పరమేశ్వరుడనూ, ఇంద్రియాలను జయించిన ఋషులను సైతము కామముతో కలతనొందింపచేసిన శక్తిగలదిగా అమ్మవారు స్తుతించబడుతున్నది. మనకు ’కామమునకు వశమవడము’ అనేది కూడా అనుగ్రహమా ? అనే సందేహము కలుగవచ్చు.
భగవంతుడు మనపై కరుణకురిపించాలన్నా, మనము భగవంతుడికి శరణాగతి చేయాలన్నా, పుట్టుక, కష్టాలు అనేవి ఉండాలి. 


బాధలూ, కష్టాలూ లేనప్పుడు మనం భగవంతుని స్మరిస్తామా ? (స్మరించము కదా) కష్టాలు ఎలా కలుగుతాయి ? కామక్రోధాలు మనలను పట్టి పీడించినప్పుడు. ఆ యాతన అనుభవించునప్పుడు మనం భగవంతుడిని స్మరిస్తాము, ప్రార్థిస్తాము. ఇలాంటప్పుడు, కామక్రోధాలు, ఈ జగత్సృష్టి అన్నీ అనుగ్రహమే అని గుర్తిస్తాము.


మరో జన్మలేకుండా ఉండాలని బాధపడటం మంచిదే. కానీ ఇంకా అనుభవించవలసిన కర్మ గుట్టలు గుట్టలుగా మిగిలి ఉన్నవాళ్ళు జన్మ వద్దనవచ్చునా ? ఆ కర్మ అనుభవించటానికి జన్మనెత్తవలసిందే, ధార్మికజీవనం గడపవలసిందే. కామమే లేకపోతే మనుష్యులు పుట్టి తమ కర్మభారం తగ్గించుకోవడమెలా ? మరలా జన్మనెత్తి, కర్మలను నాశనంచేసుకోవడం అనే అవకాశాన్ని వినియోగించుకోకుండా మరింత పాపం మూటగట్టుకుంటే అది ఎవరి తప్పు ? పుట్టుక అనునది మరుజన్మ లేకుండా చేసుకోవటానికి ఒక అవకాశం. ఈ నిజాన్ని గుర్తెరిగి మనం ప్రవర్తించాలి.


మరి జ్ఞానస్వరూపమైన పరమేశ్వరుడనూ, ఇంద్రియాలను జయించిన ఋషులను కలతనొందించటం ఎందుకు ?  దానికి మనం అమ్మవారిని ఎందుకు స్తుతిస్తున్నాము ? వారు కలతనొందటముతో కథముగియలేదు. వారు మరలా పరిశుద్ధులయ్యారు. వారు ఒకానొక సమయములో కామమునకు వశపడినారంటే అది జగత్కళ్యాణము కొరకు. ’హరి, హరుల పుత్రునితో మాత్రమే మరణము’ అనే వరమున్న రాక్షసుని చంపుటకు అయ్యప్ప అవతరించాడు. వ్యాసులవారు ఘృతాచికి ఆకర్షింపబడకపోతే నైష్టిక బ్రహ్మచారి అయిన శుకమహర్షి ఉండేవారుకాదు.


నాణెమునకు రెండు పార్శ్వాలు ఉంటాయి. ఋషులను సైతం కామమోహితులుగా చేయగల శక్తి మన్మథుడికి అమ్మవారు ఇవ్వటము, నాణెమునకు ఒకవైపు. కొంతమందివైపు మన్మథుడిని వెళ్ళకుండా చేయటం నాణెమునకు రెండవవైపు. మన్మథుడు అమ్మవారికి సేవకుడు.  మనంతటమనం కామమును జయించలేము. అమ్మవారి ఆజ్ఞతోనే అది సాధ్యమవుతుంది. మన్మథుని మనకు దూరంగా ఆమె ఉంచగలదు. 


శంకరులు ఈ శ్లోకంలో అంతర్లీనంగా అమ్మవారి అనుగ్రహంతో మనం కామమును జయించగలమని ఉపదేశిస్తున్నారు.


http://jagadguru-vaibhavam.blogspot.in/2017/08/1-5.html

Friday, 25 November 2016

పరమాచార్యుల అమృతవాణి :‌ అమ్మవారి అనుగ్రహంతో‌ చిత్తశుద్ధి పొందటం




పరమాచార్యుల అమృతవాణి :‌ అమ్మవారి అనుగ్రహంతో‌ చిత్తశుద్ధి పొందటం
(జగద్గురుబోధల నుండి)

@శంకరవాణి


"పుండ్రేక్షు పాశాంకుశ పుష్పబాణ హస్తే! నమస్తే జగదేక మాతః" అని శ్యామలా దండకం. ఈ చెరకు వింటి యొక్కయూ పుష్పబాణాలయొక్కయూ సూక్ష్మతత్త్వం లలితాసహస్రంలో "మనోరూపేక్షుకోదండాపంచ తన్మాత్ర సాయకా" అని చెప్పబడ్డది.

చెరకు తీపి. మనస్సున్నూ తీపే. లోకంలోని జనులందరి సమష్టి మనస్సూ ఆమె చేతిలో వున్న చెరకు విల్లు. చెవి, మేనూ, కన్నూ, నాలుకా, ముక్కూ, అనుభవించే విషయాలే తన్మాత్రలు. ఆ తన్మాత్రలనే, పూవుటమ్ములుగా తనచేతిలో పెట్టుకొన్నది. మన కామ నిరోధానికి మనో నిరోధానికి ఆమె కారణం అవుతూంది. ఆమె అనుగ్రహం మాత్రం వుండాలి. మూకకవి తరచు దీనిని గూర్చి ''మీ కటాక్షం శివునే మోహపెడుతోంది, కాని జనుల మోహాన్ని మాత్రం శిధిలం చేస్తుంది.'' అని చెపుతూ వుంటాడు.

కేవలం జ్ఞానమయుడైన ఈశ్వరుని లోకక్షేమం కోసం మోహింపజేసే శివకామసుందరిలో కామాక్షి మోహంలో మునిగిన భక్తుల మోహ నివృత్తి చేస్తోంది. ఇదే ఆమె విశేషం. మూకకవి చెప్పినట్లు ఆమె అనుగ్రహం వుంటేనే మనకు చిత్తంలో అవికారం సమదృష్టీ. నిర్మోహస్థితీ కలుగుతుంది.

ఆమె అనుగ్రహం వుంటే ఎంత కామం కలిగించే వస్తువులైనా మనలను చలింప చేయలేవు. ఎట్టి విభూతియైనా లోభపెట్టలేదు. అరిషడ్వర్గములు అంతరించి చిత్తశుద్ధి కలగాలంటే దేవిని ధ్యానించాలి. "అమ్మా దుర్గుణం అనేది ఒక్కటైనా లేకుండా వుండేటట్లు నాచిత్తాన్ని పరిశుద్ధంచెయ్యి" అని నిత్యమూ వేడుకోవాలి. ఈ వాడుక కలిగితే చిత్తశుద్ధి తానుగా ఏర్పడుతుంది. అదియే ఆమె చరణారవిందాలు ఆశ్రయించినందువల్ల కలిగే ఫలం. మనస్సులో లోపమున్నదంటే చిత్తశుద్ధి లేదన్నమాట.

ఆమె చరణాలను ఎప్పుడూ స్మరించడమే చిరంజీవిత్వం. చిత్తశుద్ధితో ఆమె బిడ్డలాగా ఆమె స్వరూపధ్యానం చేస్తూ ఆత్మానందంలో తేలియాడాలి. శంకరుల సౌందర్య లహరీ ప్రయోజనం ఏమిటయ్యా అంటే రేయీబవలూ జగన్మాతృ స్మరణముచే దోషనివృత్తి చేసికొని మన ఆత్మలను ఆ సచ్చిదానంద స్వరూనిణికి అర్పించడమే.

http://jagadguru-vaibhavam.blogspot.in/2016/11/blog-post_52.html
 

Thursday, 29 September 2016

పరమాచార్యుల అమృతవాణి :జగన్మాత ఉపాసనాఫలము




పరమాచార్యుల అమృతవాణి :జగన్మాత ఉపాసనాఫలము
(జగద్గురుబోధలనుండి)


సౌందర్యలహరిలో చిట్టచివరిశ్లోకానికిముందటిశ్లోకంలో శాక్తోపాసకులు ఉపాసనా ఫలితముగా ఏయే ప్రయోజనాలు పొందుతారో ఆయాప్రయోజనాలను శ్రీమత్‌ శంకర భగవత్పాదులు విశదీకరించారు.

శైశవంలో ఆకలివేసినప్పడూ దడపుట్టినప్పుడూ మనం మన శరీర ధారణకు కారణమైన కన్నతల్లి ఒడిలో చేరి ఆక్రందనం చేసి పాలు క్రోలి పెరిగి పెద్దలమైనాము. బిడ్డ కొంచెం ఏడిస్తే చాలు. తల్లితన పనులన్నీ ఒకవంకకునెట్టి తన శిశువును గమనిస్తుంది. శిశువులు తల్లిని నోరార 'అమ్మా' అని పిలిచేటట్లు లేగదూడలుకూడా తమ తల్లులను అంబా అని సంబోధిస్తవి. 'మేస్తూవున్న గడ్డి వదిలిపెట్టి దూడదగ్గరకు వేగముతో పరిగెత్తే గోమాత హృదయానికే ఆయేడ్పులోని కలత తెలుసు.' అంబా రవము నుండియే అమ్మ అనే మాట పుట్టివుండాలి. అంబాఅని ఆక్రందించే లేగదూడలవలె మనంకూడా ఆబ్రహ్మ కీటజననియైన అంబిక మ్రోల మొరపెట్టుకుంటే ఆలోకమాత అనుగ్రహానికి పాత్రులము కాగలమని గ్రంథాంతంలో ఆచార్యులవారు గ్రంథ ఫలశ్రుతిగా కాక అంబికాచరణ దాన ఫల శ్రుతిగానే చెప్పారు.

సరస్వత్యా లక్ష్యా విధి హరి సవత్నో విహరతే 
రతేః పాతివ్రత్యం శిథిలయతి రమ్యేతి వపుషా, 
చిరం జీవన్నేవ క్షపిత పశుపాశ వ్యతికరః 
పరానందాభిఖ్యం రనయతి రనం త్వద్‌భజనవాన్‌. 

భక్తవత్సలవు నీవు. నీ భక్తులు నిన్ను ఏం కోరినా యిస్తావు. నీవో, లక్ష్మి ఒక చేత్తోనూ వాణి ఒక చేత్తోనూ వింజామరలు వీస్తుండగా కొలువుతీరుస్తావు. లక్ష్మీసరస్వతులు నీకు దాసికలై వింజామరలతో సేవ చేస్తుండగా నీ కతివత్సలుడైన నీభక్తునికి సైతం వారు సేవ చేయరా ఏమి? పరిపూర్ణతకు లక్ష్మీకటాక్షం తప్పనిసరి. ఆ లక్ష్మీ పురుషోత్తమునిధామం వైకుంఠం వదలి నీపాదాలముందే పడిగాపులు కాస్తూంది. అంతటితో ఆగక నీభక్తునికి సైతం పరిచర్యచేయడానికి సమకట్టుతూంది. అపుడు నీభక్తుణ్ణి చూస్తే పురుషోత్తమునికి అసూయ కలుగుతూంది.

ఎవరైనాసరే లక్ష్మీకటాక్షాన్నే మొదట కోర్తారు. తన బిడ్డ తెలివితక్కువతనం తల్లికి తెలుసుగనుక లక్ష్మీకటాక్షాన్నే మొట్ట మొదట అనుగ్రహిస్తే అజ్ఞానవశాన ధనం దుర్వ్యయం చేసేసి పాపాలు మూటకట్టకుంటాడని అతనికి మొదట సరస్వతీ ప్రసన్నత అనుగ్రహించి, తరువాత ఐశ్వర్యాన్ని చక్కగా అనుభవించే వివేకం ఇస్తుంది శ్రీమాత.

'స మేంద్రో మేథయా స్పృణోతు తతో మేశ్రియ మావహ' అని తైత్తిరీయం మొదట మేధ తరువాత శ్రీ ప్రసాదం. దీనికి ఆచార్యులవారు భాష్యం వ్రాస్తూ 'ఏవమాదీని కుర్వాణా శ్రీర్యా తాం తతో మేధా సాహిశ్రీ రనర్థాయేవేతి' మేధలేని వానికి డబ్బిస్తే అనర్థమే కలుగుతుందట. డబ్బెందుకు? పుణ్యము సంపాదించటానికి బుద్ధి లేని వానికి డబ్బిస్తే వాడు పాపాలభైరవు డవుతాడు. అట్టిచోట అర్థానికి అర్థం అనర్థమే- ''అర్థమనర్థం భావయ నిత్యం నాస్తి తతః సుఖలేశ స్సత్యమ్‌'' అని భజగోవిందంలో భగవత్పాదులే బోధించారు.

సర్వోత్పాదకశక్తి పరాశక్తి. ఆమె కటాక్షమాత్రం చేత భక్తునికి ఎక్కడలేని తెలివీ పుట్టుకొని వస్తుంది. అతని మనస్సనే ఆకాశంలో మెరుపుతీగవలె అపూర్వములైన సత్యాలు హఠాత్తుగా మెరుస్తాయి. మంచిపనులు చేయడం అతనికి అలవాటవుతుంది. అతడెప్పుడూ ఇహానికీ, పరానికీ ఉపయోగించే కార్యాలనే ఎల్లప్పుడూ చేస్తుంటాడు. జగన్మాత యెడల ఏకాంతభక్తి నెరపినవానినాలుకమీద పలుకుల వెలది కాలి గజ్జలమోతలు వినిపిస్తయ్‌. అట్టి భక్తునియెడల సరస్వతికి గల మక్కువను చూచి బ్రహ్మగారికే కలవరం పుడుతుందిట.

ఐశ్వర్యానికి ఏమిటి ప్రయోజనం? అది మొదట తన అనుభవానికి రావాలి. పరహితకోసం చేసే దానధర్మాలకు కూడిరావాలి. పాపికి ఐశ్వర్యంపడితే అది అతనికి కోపమోహ కారణమవడమేకాక లోకానికి కష్టకారణంకూడా అవుతుంది. 

డబ్బుమాట యెత్తితే అందరికీ కొరతే. అందరికీ ధనవాంఛే. ఒకనికెంతధనమున్నా బ్యాంకిలో ఎంత నిలువచేసినా అతన్ని అడిగిచూడండి. మీరేమిటో అనుకుంటున్నారు! నాదంతా పైవేషమే. నాచేతిలో నయాపైసా లేదు అని చెపుతాడు. 'ఫలానా ఆయన డబ్బుకలవాడు' అని ఎవరైనా చెపితే ఆ ఆసామికి ఆ చెప్పినవాడిమీద ఎక్కడలేని కోపం వస్తుంది. తమకు ఎంతధనమున్నా అదిఅల్పమనే అందరీభావన. మరింత సిరిపట్టకూడదా అని ఆగర్భ శ్రీమంతులుకూడా ఎదురుచూస్తుంటారు. ఇదిలోకంతీరు. అందుచేతనే భక్తుని చూచి 'నీకు డబ్బుకావాలా నాయనా? కావలిస్తే మొదట మేథావంతుడవు, వివేకివి కా. అప్పుడుకాని నీకిచ్చే అర్థం సార్థకం' అని అమ్మ బుద్ధి చెప్పుతుంది.

నిజానికి దారిద్ర్యం అంటే ఏమి? నేను దరిద్రుడను అని చెప్పుకోడమే తృప్తికలవాడు నిత్యసంతోషి. 'నేనుదరిద్రుణ్ణి' 'నేనుదరిద్రుణ్ణి' అని సొద వెళ్ళబోసుకుంటే ఒక్కనయాసైసా యిచ్చే పుణ్యాత్ముణ్ణి చూపండి. 'అంతో ఇంతో దేవుడిచ్చాడు' అని తలపోస్తే సంతోషంగానైనా బ్రతకవచ్చు.

సరి, వేదశాస్త్ర పరిజ్ఞానం, వివిధ భాషా కోవిదత్వం ఐశ్వర్యం వివేకం అన్నీ ఉన్నవి. అయినా ఏదోకొరత వున్నది. అదేమి?

విద్యాధనాలుంటే చాలదు. అందచందాలు మీద ఇచ్ఛ పరుగులెత్తుతుంది. చూచేవాళ్ళకు కొట్టవచ్చినట్లుండే తేజస్సు కావాలని కోరిక వూరుతుంది. అంబికానుగ్రహంవున్న ఉపాసకునకు అదిన్నీ చేకూరుతుంది. అందంలో వధిపొందిన వాడు అంగలేనివాడు. 'కోటిమన్మథ విగ్రహమ్‌' అని ఈశ్వరాదుల వర్ణనం అనంగుని మించిన అందగాడు మరొకడులేడు. అతని శ్రీమతి రతి మహాసౌందర్యవతి. మగనికి తగిన మగువ. ఓ అమ్మా! నిన్ను థ్యానించేవాడు రతీదేవి పాతివ్రత్యానికి శైథిల్యం కలుగజేసి అందచందాలతో అలరారుతాడట.

చదువూ డబ్బూ అందమూ ఇవి అన్నీవున్నా ఆయుర్దాయం లేకపోతే నిష్ప్రయోజనం. అంబికా కటాక్ష మున్న సాధకుడు దీర్ఘాయుష్మంతుడౌతాట్ట.

మంచిది. అన్నీ అమరినవి. తతః కిమ్‌ - తరువాత? ఈ అనుభవానికి పిదప ఈప్రశ్న వైరాగ్యానికి బీజం. మనకు వైరాగ్యం గనుక సొంతంగానే కలిగితే అది క్షణకాలం ఉంటుందో. ఉండదో, అమ్మ దయచే కలిగితే ఆ వైరాగ్యం మేకు పాతినట్లే.

అక్కరలేని విషయాలమీద ప్రేమ మనలను బాధిస్తూంది. బంధిస్తూంది. ఈ పాశాలు వున్నంతవరకూ మనం పశువులం. భగవానుడు పశుపతి. డబ్బు, మనస్సు, అందము, ఆయుస్సు అనే పాశాలతో ఆయన మనలను బంధించివున్నాడు. ఎన్నడు నిర్వేదపూర్వకమైన వైరాగ్యం కలుగుతుందో ఆనాడు మన పాశాలు జారి పశుత్వంపోయి పరబ్రహ్మలమై కూర్చుంటాము. శుద్ధప్రకాశచేతనవస్తువే ఆత్మ. మనము పాశవిముక్తులమైతే పరమానందం మన సొమ్ము. అంబిక మనకిచ్చే అంతిమ ఫలం అదే.

పురుషార్థాలను ప్రసాదించేది పరమేశ్వరి. గోమాత కడకు వెళ్ళే లేగలవలె శ్రీమాత చరణారవిందములను చేరితే గాని ఐహికవిషయానుభవము పిదప మనకు ఆముష్మికమగు కైవల్యానందం దొరకదు.

Sunday, 31 July 2016

కామేశ్వరీ కామేశ్వరులు : పరమాచార్యుల సౌందర్యలహరి వ్యాఖ్య : 1-8




కామేశ్వరీ కామేశ్వరులు
పరమాచార్యుల సౌందర్యలహరి వ్యాఖ్య : 1-8

మంత్రశాస్త్ర ప్రావీణ్యులకూ, సిద్ధులకూ, భక్తిమార్గం ద్వారా పండినవాళ్ళకూ అమ్మవారు అయిదుగురు దేవతలపై కూర్చుని సాక్షాత్కరిస్తుంది. రాజరికం ఉట్టిపడుతుండగా రాజరాజేశ్వరిగా కనిపిస్తుంది. ఆమె ఆసనం ఏంటి ? బ్రహ్మ, విష్ణు,  రుద్ర మహేశ్వరులు ఆ ఆసనమునకు నాలుగు కాళ్ళు. ఈ నాలుగు కాళ్ళనూ కలిపే పీఠం సదాశివుడు.

పంచకృత్యములూ నిర్వర్తించే బ్రహ్మాదులు ఆసనంగా కలిగిన అమ్మవారు - ఆ సంపూర్ణ బ్రహ్మ-శక్తి - కామేశ్వరి గా పిలువబడుతుంది. ఆమె యొక్క ఈ రూపంలో ఆమె భర్త , పరబ్రహ్మము, కామేశ్వరునిగా పిలువబడతాడు.

జగత్తులోని అన్ని కార్యకలాపములకూ ఆమెదే బాధ్యత అయినప్పుడు, ఆమెకు కామేశ్వరుడనే పేరుతో ఒక భర్త ఎందుకు ఉండాలి ?

అన్నీ ఆమెయే అయినప్పటికీ, ఆమె అనేక రూపములలో ఒకటి అయిన శ్రీవిద్యగా ఉన్నప్పుడు, ఆమె ప్రధాన లక్షణం మాతృత్వం. పిల్లవాడు తల్లిని ప్రేమతో పట్టుకుని వ్రేలాడినట్లు, ఆమెను మనం భక్తితో ప్రేమించాలి. ఆమె మహాశక్తి అయినప్పట్టికీ ఈ రూపంలో ఆమె శక్తి కాక సౌందర్యమూ, లావణ్యమూ ప్రధానముగా వ్యక్తమవుతుంది. అందుకనే "శ్రీమాతా" అని ఆమెకు లలితా సహస్ర నామములలో మొదటిపేరు. ఆమె మనను సృష్టి చేస్తుంది, రక్షిస్తుంది, జన్మల మధ్యలో సంహరించి విశ్రాంతినిస్తుంది. మాయతెరతో లీలావినోదం చేస్తుంది. చివరికి, తల్లిగా, ముక్తిని ప్రసాదించి తనలో కలిపివేసుకుంటుంది.  ఆమె తల్లిగా ఉన్నప్పుడు, తండ్రిగా ఎవరైనా ఉండాలి కదా. తండ్రి లేకుండా తల్లి ... జగన్మాతను మనం వేరువిధంగా అనుకోగలమా ? ఆమెయే బాలాదేవి, ఆమెయే కన్యాకుమారి, కానీ అది వేరే సంగతి. అలాగే దుర్గ రూపంలో వచ్చి ఆసురీశక్తులను నశింపజేసినప్పుడూనూ. (ఇప్పుడు మనం చెప్పుకుంటున్న) అమ్మవారు తల్లి, శ్రీమాత. కాబట్టి ఆమెకోసం ఒక తండ్రి కావాలి. అందుకనే మనకు కామేశ్వరుడు (కామేశ్వరి కోసం) భర్త గా ఉన్నాడు. అందుకనే, ప్రపంచధర్మాన్ని అనుసరించి, అతనికి ఉన్నత స్థానం ఇవ్వబడింది.  లలితా త్రిశతి కామేశ్వరుడి భార్యగా అమ్మవారికి 15 నామములు చెబుతుంది.

ఆమె, రాజరాజేశ్వరి, లలిత, త్రిపురసుందరి మొదలైన పేర్లతో పిలువబడినప్పటికీ కామేశ్వరి అనే పేరుకు ఒక విశిష్టత ఉంది. శైవ సాంప్రదాయంలో శివుడు శక్తితో కలసిఉన్నట్లు ఎలా చెప్పబడతాడో, శాక్త సంప్రదాయములోనూ, శ్రీవిద్యా తంత్రములోనూ, ఆమె, శక్తి, తన భర్త అయిన శివునితో కలసి ఉన్నట్లు చెప్పబడుతుంది. అవిభాజ్యమూ, సంపూర్ణమూ అయిన బ్రహ్మ-శక్తి యొక్క భర్త ఎవరు కాగలరు ? బ్రహ్మ-శక్తి తప్ప వేరొకటి లేనప్పుడు ఎవరు భర్త కాగలరు ? ఈ ప్రశ్న విషయమై మీరు కొంత ఆలోచిస్తే, నిశ్చల నిర్గుణ బ్రహ్మము, తన శక్తిని అంతర్లీనంగా ఉంచి ఆ శక్తికన్నా వేరుగా అగుపించే శివుడే ఆమెకు భర్త కాగలడని తెలుస్తుంది. అంటే, పంచకృత్యములకూ బాధ్యురాలైన భార్య ద్వారా తన శక్తిని శివుడు ప్రకటిస్తున్నాడని అర్థం. తన శక్తిని నేరుగా ప్రదర్శించకపోయినా, నిష్క్రియాపరత్వం వహించినా, శివుడు,  తన శక్తి బహిర్గతం చేయాలని (కార్యనిర్వహణ చేయాలని) కాంక్షిస్తున్నాడనీ తెలుస్తుంది.

తైత్తరీయ ఉపనిషత్తు ఈ విధంగా చెబుతుంది " ఆ ఏకైక బ్రహ్మము అనేకములు అవవలెనని కోరుకున్నది". నిశ్చల బ్రహ్మము, క్రియాశీలి అయిన బ్రహ్మముగా మారినప్పుడు, అలా క్రియాశీలంగా అవాలనే కోరిక ఉండి ఉండాలి కదా ? "అకామయత" "కోరుకున్నది" అనే పదం ఉపనిషత్తులోనిదే. జ్ఞానశక్తి అంతర్లీనంగా ఉన్న బ్రహ్మము లేదా శివము , ఆ శక్తిని - "బ్రహ్మ-శివ-శక్తిని" - ప్రకటించి, జగద్వ్యాపారం నిర్వహించాలని కోరుకున్నది. దీనిని "ఇచ్చాశక్తి" అంటారు.  పంచకృత్యములను నిర్వహించే శక్తి "క్రియాశక్తి". సరే. మనం ప్రస్తుత విషయానికి వద్దాము. బ్రహ్మము తనంతట తను బహిర్ముఖమైనప్పుడు మొదట తనకు కోరిక పుడుతుంది. ఉపనిషత్తు దానిని "కామము" అంటుంది. ఈ పదానికి అసహ్యకరమైన అర్థమేమీ లేదు. "స్వచ్చమైన కాంక్ష" అని ఇక్కడ అర్థము. (శారీరకవాంఛలతో సంబంధములేని కోరిక). బ్రహ్మమునుండి, సంపూర్ణమైన బ్రహ్మ-శక్తినుండి తొలుత కామము ఉద్భవించింది,  బ్రహ్మమునుండి పుట్టి, దాని కన్నా భిన్నంగా ఉన్న తొలి వస్తువు అది. ఈ కామమే అతడి భార్య అయినది. తండ్రి, తల్లి ఏకమై ప్రజలకు జన్మనిచ్చినట్లు, ఈ జగత్తు నడిపే లీలావినోదం అంతా జడబ్రహ్మమైన శివుడు, ఇచ్చాశక్తులు ఏకమవడము యొక్క ఫలము, పంచకృత్యములు కూడా అంతే. కాబట్టి వీరిద్దరూ భార్యాభర్తలయ్యారు. అమ్మవారు ఆయన కామము యొక్క స్వరూపము కాబట్టి ఆమె కామేశ్వరి అయ్యింది.

అది (కామేశ్వరి) మెదటి పేరు. పరబ్రహ్మమునుండి తొలుత ఉద్భవించినది "కామము" కాబట్టి, తదనుసరించి వచ్చిన పేరు "కామేశ్వరి" అనునది బ్రహ్మ-శక్తి యొక్క ముఖ్యమైన నామము అయ్యిఉండాలి. కోరిక ఉన్నవాడు కామేశ్వరుడు. పరబ్రహ్మము కోరిక ప్రకటించడం తప్ప వేరొకటి చేయలేదు. ఈ కోరికను క్రియారూపంగా మార్చి పంచకృత్యములనే జగత్క్రీడ నిర్వహించడం, పూర్తిగా శక్తిదే. విక్టోరియా, ఎలిజబెత్తుల వలె కామేశ్వరికి సార్వభౌమాధికారం ఉంది. శక్తి అన్ని భువనాలనూ, జీవరాశినీ, దేవతలనూ పాలిస్తుంది. పాలించే ప్రభువు యొక్క భార్యను మనం "రాణి" అని వ్యవహరించలేము. రాణి తను పాలించగలిగి ఉండాలి. లలితా సహస్ర నామములలో తొలిపేరైన "శ్రీమాతా" (మనం ఆప్యాయంగా తల్లి అనుకుంటాం), తరువాతి రెండు నామములూ సామ్రాజ్ఞియై అన్ని భువనములపై ఆధిపత్యం ఉన్న ఆ దేవి జగత్సార్వభౌమత్వాన్ని సూచిస్తాయి. ఆ నామములు - "శ్రీమహారాజ్ఞీ" మరియూ "శ్రీమత్సింహాసనేశ్వరీ".

అమ్మవారు సింహాసనమునధిష్టించడము అనేది ఒక అంశము. కానీ రాజులూ, రాణులూ అందరూ సింహాసనముపై కూర్చుంటారు కదా. నేను మీకు ఇదివరలో చెప్పినట్లు, గమనించవలసిన అంశమేమంటే - అమ్మవారికి ’పంచబ్రహ్మాసనమనే’ విశేష సింహాసనము ఉన్నది. ఆమె దానిపై కామేశ్వరిగా కూర్చుంటుందనీ, ఒక్కత్తెయే కాక కామేశ్వరునితో సహా కూర్చుంటుందనీ కూడా మీకు చెప్పాను. ఆమె ఆ పంచబ్రహ్మాసనము మీద కామేశ్వరుని అంకము (తొడ) పై కూర్చుంటుంది. కాబట్టి అతడూ ఆమెకు ఆసనమే అవుతాడు.

పరబ్రహ్మమునుండి జగల్లీలావినోదం నడుపుటకు తొలుత కామము జనించింది. కాబట్టి ఆదిదంపతులకు కామేశ్వరీ కామేశ్వరులనే నామములు ఇవ్వబడ్డాయి.

అమ్మవారిని లలితాంబ అంటాము. ఆయనను లలితేశ్వరుడని వ్యవహరించము. లలిత అంటే సున్నితత్వం, సౌకుమార్యం, మృదుత్వం. స్త్రీత్వం వహించి ఆమె అలా ఉండవచ్చు. ఆయన కాదు. అలాగే ఆమె రాజరాజేశ్వరి అని పిలువబడినా ఆయనకు రాజరాజేశ్వరుడనే పేరు లేదు. తంజావూరులో రాజరాజేశ్వరం ఉన్నది, కానీ ఆ పేరు ఆ దేవాలయం నిర్మించిన రాజు పేరు (రాజరాజచోళుడు) నుండి వచ్చింది. ఆ దేవాలయమును దేవుని పేరుననుసరించి బృహదీశ్వరాలయమని పిలుస్తారు. ఆమె మహారాజ్ఞి, జగత్తును పాలించటానికి ఏకైక అధికారి కాబట్టి రాజరాజేశ్వరితో జతకట్టడానికి రాజరాజేశ్వరుడు లేడు. విక్టోరియా రాణి భర్త ఆల్బర్ట్ వలె, ఎలిజబెత్ -2 రాణి భర్త ఫిలిప్ వలె మహారాజ్ఞి భర్త ఉంటారు. ఈ పోలిక కూడా సరికాదు. విక్టోరియా రాణి, లేదా ప్రస్తుత రాణి ఎలిజబెత్ , పార్లమెంటుకు జవాబుదారీ. రాజరాజేశ్వరి సర్వస్వతంత్ర సార్వభౌమ శక్తి.

అమ్మవారు పాలకురాలు. మహారాజ్ఞి. అందుకే ఆమెను రాజరాజేశ్వరి అని పిలుస్తారు. ఆమె భర్తకు పాలనాధికారం లేదు. కాబట్టి ఆయనను రాజరాజేశ్వరుడనలేము. అమ్మవారికి త్రిపురసుందరి అనే నామము ఉన్నది. మీతో చెప్పినట్లు ఈ త్రిపురసుందరియే సౌందర్యలహరియందలి విషయము. త్రిపురసుందరితో జతకట్టడానికి త్రిపురసుందరుడు లేడు. త్రిపురసుందరి యొక్క సౌందర్యం సర్వశ్రేష్ఠము. ముల్లోకాలలోనూ ఆమె వంటి సౌందర్యం వేరెవరకూ లేదు. శివుని అందం ఆమెతో పోల్చదగినది కాదు. కాబట్టి ఆయనను త్రిపురసుందరుడు అని అనరు. ఆమె సౌందర్యం సర్వశ్రేష్ఠము అన్న తరువాత ఆ మాటయే ఆయనకూ ఎలా చెప్పగలము ? ఎంత అందగాడైనా సరే, ఆమె తరువాతయే. కాబట్టి ఆయన త్రిపురసుందరుడు కాదు.

ఒండొరులపై వాంఛ జనించటానికి, ఇద్దరు కావాలి. కాబట్టి మనకు అందమైన జంట కామేశ్వరీకామేశ్వరులు ఉన్నారు. ఆమె, పరబ్రహ్మము యెక్క సంపూర్ణ శక్తియై, పరబ్రహ్మము ప్రకటించిన కామమునకు సంబంధించినది కావున కామేశ్వరి అని పిలువబడుతూ, తన భర్త అయిన కామేశ్వరునితో కలసి పంచబ్రహ్మాసనముపై కూర్చుని, జగన్నాటకమనే తన లీలను నడుపుతోంది.

(సశేషం)

Saturday, 23 July 2016

పంచకృత్య పరాయణా : పరమాచార్యుల సౌందర్యలహరి వ్యాఖ్య : 1-7

 

పంచకృత్య పరాయణా
పరమాచార్యుల సౌందర్యలహరి వ్యాఖ్య : 1-7

త్రిమూర్తులకు ఆచార్యులు ఇచ్చిన పేర్లు  - "హరి-హర-విరించి".  వీరు మువ్వురూ అమ్మను ఆరాధిస్తున్నారని ఆచార్యులు అంటున్నారు. అలా అనడానికి ముందు "శివుడు నీతో కలసి ఉన్నప్పుడే స్పందిచగలడు - జగద్వ్యాపారం నిర్వహించగలడు" అంటున్నారు. అయితే త్రిమూర్తులలో ఒకరైన "హరుడు", మొదటి పాదంలో చెప్పిన "శివుడు" వేరు-వేరా ?

కాస్సేపు అందరూ ఒక్కటే అనే మాటని ప్రక్కన పెట్టండి. ఆ అద్వైత సిద్ధాంతానికి ఇక్కడ చోటు లేదు. కాబట్టే కదా ఈ స్తోత్రం రచన జరిగింది ? ప్రతీ ఒక్కరూ బాహ్యంగా వేరు, అంతరంగా ఒక్కటే అన్న స్థితిలో హరుడు, శివుడు వేరు వేరు.

"హర" అంటే "లయం చేసేవాడు", "నాశనం చేసేవాడు". "అపహరణ", "సంహరణ" అనే పదాల్లో ఈ శబ్దం వస్తుంది. "అపహర", "సంహర" అనే రూపంలోకి మారుతుంది. బ్రహ్మ సృష్టికర్త, విష్ణువు స్థితికారుడు, రుద్రుడు లయకారుడు. హరుడంటే రుద్రుడు, లయకారుడు.

ఒకే పరమాత్మ మూడు పనులు చేయటానికి ముగ్గురు దేవతలుగా విభజింపబడుతుంది. ఈ మూడు క్రియలు చేయటానికి కావలసిన శక్తి, పరమాత్మ యొక్క మూలశక్తి నుండి వస్తుంది. ఆ మూలశక్తియే అమ్మవారు. ఆవిడ, పరమాత్మ అని పిలువబడే పరబ్రహ్మము యొక్క శక్తి. "నీ (అమ్మవారి) నుండి త్రిమూర్తులు మాత్రమే కాక ఈగలూ, చీమలతో సహా అన్ని జీవములూ శక్తిని పొందుతున్నాయి. అన్ని జడ పదార్థములలోనూ అంతర్లీనంగా ఉన్న శక్తి నీవే (అమ్మవారే)".

పరబ్రహ్మముయొక్క శక్తి పరబ్రహ్మమే అయి ఉండాలి. ఏ వస్తువైనా దాని శక్తి వలనే గుర్తింపు పొందుతోంది. శక్తిహీనమైతే ఉపయోగం లేకుండా అయిపోతోంది. ఒక మోటారుకారుకి 10 హార్సుపవరు ఇంజను ఉందంటే అర్థమేంటి ? ఒక కారుయొక్క హార్సుపవరే దాన్ని కారుగా చేస్తుంది. ఆ శక్తి క్షీణించిపోతే, అది పేరుకే కారు.  ఒక మోటారుకారు చెయ్యవలసిన పని అది చెయ్యగలదా ? బానెట్టులో చెయ్యిపెట్టి ఇంజనులో తడిమితే నీకు ఏమీ కాదు. నీకు షాకు కొట్టదు. ఒక వ్యక్తి తన శక్తి వల్లనే వ్యక్తి అవుతున్నాడు. అందుకని మనం పరబ్రహ్మ-శక్తి అని అంటున్నది ఆ పరబ్రహ్మమే. కానీ ఎవరైనా సరే ఏమీ చెయ్యకుండా , తన శక్తి చూపకుండా, ఉండవచ్చు. "శివం" అంటే మనం "ఎటువంటి బాహ్య కదలికాలేని నిశ్చల పరబ్రహ్మము" - అని అర్థం చేసుకోవాలి.

అటువంటి స్థితిలోనున్న శివం నుండి మనం జీవులుగా, మనసు బహిర్ముఖత్వంచెంది, ఇంద్రియాలు బాహ్యవస్తువులపై ఆసక్తితో ఆవిర్భవించాము. మన నిజ స్థితిని ఎప్పుడు తెలుసుకుంటాము ? ఎప్పుడు మాయనుండి విముక్తి చెంది, ప్రాపంచిక బంధాలనుండి విడివడతాము ? "ఎప్పుడయితే మనం శివంలో లీనమైపోతామో అప్పుడు" అనేది ఈ ప్రశ్నల సమాధానం. ఈ విముక్తి ద్వారా మనం పొందే మోక్షం, ప్రశాంతత కాబట్టి, మనం లీనమైపోయిన శివం కూడా ప్రశాంతముగా తన శక్తిని వ్యక్తంచేయకుండా ఉండి ఉండాలి. అందుకనే మనం క్రియారహితంగా జడంగా ఉన్న పదార్థమని పరబ్రహ్మము గురించి అంటాము. ఓ మూల ఉలుకూపలుకూ లేకుండా కూర్చున్న పిచ్చివాడిని చూసి మనం "వీడు బ్రహ్మపదార్థం లా ఉన్నాడని" అంటాము కదా ?

ఈ విధంగా మనం చూసినట్లయితే, ఒకరు లేక మరొకరు లేనప్పటికీ, శివుడు పరబ్రహ్మమనీ, అమ్మవారు పరబ్రహ్మ-శక్తి అనీ విడి విడిగా భావించవచ్చు.

ఇప్పుడు మనం, సృష్టి, స్థితి, లయలనే మూడు కార్యములకు మరో రెండు కలపాలి.  శివం యొక్క ప్రశాంతమైన స్థితి నుండి, మనం స్వస్వరూపం తెలియకుండా అయ్యాము కదా. ఇది బ్రహ్మ-శక్తి ద్వారానే జరిగింది. ఆమె మన స్వస్థితిని మరుగునపెట్టి మనలో అజ్ఞానం కల్పించి మాయా ప్రపంచంలో త్రోసివేసింది. చాలమంది గొప్పవారు ఈ మాయ నుండి తప్పించుకున్నారు, విడుదల అయ్యారు. వారు శివము తెలుసుకోగలిగిన స్వస్థితిని, నిరంతర ప్రశాంతత అయిన మోక్షమును, చేరుకున్నారు. దీనిద్వారా పరాశక్తి - బ్రహ్మశక్తి -  తన కరుణతో మనకు ముక్తినిచ్చే పని చేస్తున్నదని మనకు తెలుస్తోంది.  కాబట్టి సృష్టి, స్థితి, లయలకు మరో రెండు క్రియలు కలిశాయి. మొదటిది - మన స్వస్వరూప జ్ఞానమును మాయాశక్తితో మననుండి కప్పిపుచ్చడం. రెండవది - మాయనుండి విముక్తినివ్వడం - అంటే పరబ్రహ్మముతో మనను ఏకం చెయ్యడం.

ఈ పైన చెప్పిన రెండు పనులనూ "తిరోధానము", "అనుగ్రహము" అని అంటాము. మొదటిదాన్ని తిరోభవము అని కూడా అంటాము. "తిరస్" అనే ధాతువుకు "మరుగుపరచు", "తెరవేయు", "దాచిపెట్టు" అని అర్థాలు. వస్తువులు మాయమైపోయే తిరస్కరిణీ విద్య గురించి మీరు వినే ఉంటారు. తెర వేస్తే వస్తువు మరుగున పడిపోతుంది కదా.  మాయ అనే తెరవేసి మన స్వస్వరూపాన్ని మరుగుపరచి, మనను ఈ ప్రపంచంలో ఉంచడం పరాశక్తి పని. దీనిని తిరోధానము అని అంటారు. తెరతీసి విముక్తినివ్వడాన్ని అనుగ్రహము అంటారు. పరాశక్తి సృష్టి, స్థితి, లయలకు బ్రహ్మ, విష్ణు, రుద్రులను ఎలా నియమించిందో, అలాగే, ఈశ్వరుడిని (మహేశ్వరుడని కూడా అంటారు) తిరోధానమునకు నియమించింది. మెదటి మూడు కార్యములూ మాయ పరిధి లోకి వస్తాయి. ఈ మాయా జగత్తు వ్యవహారమంతా ఈశ్వరుని చేతుల్లో ఉంది. మాయను తొలగించి మోక్ష అనుగ్రహాన్ని ప్రసాదించడం సదాశివుని పని.

ఈ అయిదు పనులనూ పంచకృత్యములు అని అంటారు. ఇవి శైవ సాంప్రదాయములైన "శైవ సిద్ధాంతము" వంటి వాటిలోనూ ఉన్నాయి.  శైవములో పంచకృత్యములనూ పరమశివుడు చేస్తాడు. నటరాజు నృత్యమును " పంచకృత్య-పరమానంద-తాండవం" అని అంటారు. శాక్త సంప్రదాయంలో పంచకృత్యాలూ అమ్మవారి పని. లలితా సహస్రనామములలో అమ్మవారిని "పంచకృత్యపరాయణా" అని పిలుస్తారు.

అమ్మవారు ముఖ్యఅధికారిణిగా మిగిలిన అధికారులను నియమిస్తుంది. (సౌందర్యలహరి) శాక్త సంప్రదాయ స్తోత్రం కాబట్టి అలా అన్నారు అనుకోకూడదు. నిష్పక్షపాతంగా చూస్తే పంచకృత్యములకూ అమ్మవారు ముఖ్యఅధికారిణి అవడం సముచితమని తెలుస్తుంది.  ఎందుకని ? ఒక "కృత్యము" లేదా "కార్యం" అంటే చెయ్యవలసిన పని - శక్తిని ఉపయోగించవలసినదే. శక్తి అంటే అమ్మవారే కదా. శైవ సంప్రదాయంలో కూడా "శక్తి తో కూడిన శివుడు" అనే ఉన్నది. అంటే శివుని భార్యను శక్తి అంటారనీ, శివుడు శక్తితో కలసి ఉన్నాడనీనూ. సౌందర్యలహరిలో చెప్పబడ్డ విషయాలకూ, అద్వైత సిద్ధాంతమునకూ అత్యంత సామీప్యం ఉన్న కాశ్మీరు శైవంలో అత్యున్నత స్థాయి పరమాత్మను "శివ-శక్తి" అని అంటారు. కాబట్టి ఈ పంచకృత్యములనూ అమ్మవారికి అంటే పరాశక్తికి అప్పజెప్పడం సముచితమైనదే.  అలాగే పంచకృత్యములంటే నిశ్చలసమాధిస్థితి అనుభవం గురించి మాట్లాడటం కాదు.

అమ్మవారు పంచకృత్యములనూ అయిదుగురు వేర్వేరు దేవతలద్వారా చేస్తున్నదంటే ఆమె వారికంటే గొప్పదనే. ఈ అయిదుగురూ సర్వశక్తిమంతమైన పరబ్రహ్మమునుండి వచ్చినవారే కదా ? అన్నిటికన్న అతీతమైన శక్తి అని అర్థం.

ఈ శక్తి యొక్క మూలమే మన స్తోత్ర విషయం. సుందరి. ఆమెయే అన్ని క్రియలకూ ఆధారమైన శక్తి.  ఆమెయే ఈ అయిదుగురు దేవతల ఇల్లాలు.  నిజానికి మోక్షప్రదాత అయిన సదాశివునికన్నా ఆమెయే గొప్పది. ఆయన (సదాశివుడు) జ్ఞానస్వరూపమై ఉన్నప్పుడు - నిష్క్రియాపరత్వం వహించి ఉంటాడు. ఆ స్థితిలో ఆయన కంటే గొప్పవారూ లేరు, తక్కువ వారూ లేరు. కానీ ఆయన జ్ఞానప్రదానమనే కార్యం నిర్వహిస్తున్నప్పుడు, ఆయనను ఆ పని చేసేలా చేయగలిగిన శక్తి, ఆయన కన్నా గొప్పదై ఉండాలి.


(సశేషం)

Thursday, 21 July 2016

సౌందర్యలహరిలో భక్తిమార్గము : పరమాచార్యుల సౌందర్యలహరి వ్యాఖ్య : 1-6



సౌందర్యలహరిలో భక్తిమార్గము
పరమాచార్యుల సౌందర్యలహరి వ్యాఖ్య : 1-6

భక్తి జ్ఞానమార్గములలో ఏ మార్గము అవలంబించినప్పటికీ, ఆ మార్గములో నిజాయితీగా లీనమవాలి.  పరిపక్వత ఇంకా రానప్పుడు మార్గమునుండి ప్రక్కదోవ పట్టి తదేక ధ్యాసను కోల్పోరాదు.

ఓ మాతృమూర్తి తన బక్కపలుచని పిల్లడికి చేదుమందు ఇస్తూ అది తియ్యగా ఉంటుందని చెప్పినదనుకోండి. అది అబద్ధమా ? కాదు, ఆమె సత్యమే చెబుతోంది. విరేచనాలతో బాధపడుతున్న మరో పిల్లడు మైసూరుపాకు తినాలనుకున్నప్పుడు, తల్లి అది చేదుపదార్థమని చెప్పి తినడం మానిపించిందనుకోండి. ఆమె ఇప్పుడూ సత్యమే చెబుతోందా లేదా ?  ఏది సత్యము ?  సత్యనిర్ధారణ జరిగేటప్పుడు, "ఇతరులకు మంచి చేయాలి" అనే విషయం ప్రమాణం.  కానీ కొందరికి ఉపయోగమైనది మరికొందరికి హాని కలిగించేది అవవచ్చు. అంటే సత్యవస్తువు ఎవరికీ హాని కలిగించనిది అయి ఉండాలి. స్వార్థం, వ్యక్తిగత ప్రయోజనాలకు చోటు ఉండకూడదు. ఎవరి మంచి కోరి బోధ జరుగుతోందో, ఆ బోధను ఆ ప్రజలు ఇష్టమైనదిగా అంగీకరించాలి. (బోధ అలా ఉండాలి), కష్టంలేకుండానే ఆ బోధను అనుసరించగలగాలి. 

ఈ ఉద్దేశ్యం - సదుద్దేశ్యం - తో, ఒక మార్గమునకు మరొక మార్గముకన్నా ఉన్నతస్థానమునిచ్చారు. అంటే రెండవ మార్గము విలువలేనిది అని కాదు.  ఒక మార్గము ఉపదేశించబడిన వ్యక్తి,  ఆ మార్గము తనకొరకు నిర్దేశింపబడినదని, తనకు సరిపోయినదనీ తెలుసుకున్నప్పుడు, ఉత్సాహంతో, మనస్సు లగ్నంచేయగలడు. అలాగే రెండవ మార్గము తక్కువచేసి చూపడంద్వారా ఒక మార్గంలోని వ్యక్తి తరచూ మార్గాలుమారుస్తూ తద్వారా గందరగోళానికి గురికాకుండా ఉండగలడు.

ఇది దృష్టిలో ఉంచుకునే ఆచార్యులు, తాను అద్వైతిగా తిరస్కరించే భక్తిని, మనను పట్టుకోమంటున్నారు. తాను అద్వైతము మాట్లాడుతూ మాయగా తిరస్కరించునది, భక్తిమార్గము అవసరములేనివారికోసమే. భక్తుడవాలంటే, భగవంతుడికన్నా కొంచెమయినా వేరుభావం ఉండాలి. అద్వైతములో ఆ ’వేరు’ అను భావముకు చోటులేదు. అంతా ఏకత్వమే. ఈ (అద్వైత) మార్గంలో వెళ్ళేవారికి మనం అనుకునే భక్తి అవసరం లేదు. వారికోసం ఆచార్యులు "స్వస్వరూపానుసంధానము" భక్తి అంటారు. కానీ అలాంటి భక్తులు చాలా తక్కువ మంది ఉంటారు.

మరి మనబోటి అధికసంఖ్యాకుల సంగతి ఏమిటి ? ఉచితానుచిత విచక్షణ లేకుండా, మనస్సు, ఇంద్రియాలు ఎటు లాక్కెడితే అటు వెడుతూ, మనను సంతోషపెట్టేదే ఉచితమైనదని భావిస్తూ తప్పులు చేస్తున్నాము.  (ఇలాంటి మనకి) బ్రహ్మాది దేవతలను కూడా నడిపించే దేవత శక్తి అనీ, ఈ పరాశక్తి పరబ్రహ్మమును కూడా స్పందింపజేయగలదని మనకి నేర్పినప్పుడు, తప్పులు, చెడు చేయటానికి వెనుకాడతాం, వినయంతోనూ, భక్తితోనూ, నిర్భయంగా ఉండటం అలవాటు అవుతుంది.

నిశ్చల పరబ్రహ్మమైన శివమే సత్యము. దానికి తప్పు, ఒప్పులు లేవు. ఉచితమూ అనుచితమూ లేవు అలాగే పుణ్యమూ పాపమూ లేవు. మనం చూసేదంతా మాయ. సత్యము (శివం) నకు వేరొకదానితో సంబంధం లేదు. అది అనుగ్రహించదు, శిక్షించదు.

ఇలా మనం అద్వైతపరంగా మాట్లాడామనుకోండి. మనం దీనికి విపరీతవ్యాఖ్యానంచేసి, మనకు ఇష్టం వచ్చినట్టు చేయడానికి అనుమతి, స్వతంత్రత ఉన్నట్లు, మన మనస్సుకు నచ్చినట్లు నడుస్తాము. అందుకే ఆచార్యులు తమ స్తోత్రం తొలిశ్లోకం లోనే మన అహం తొలగించుకోవాలని ఉద్బోధిస్తున్నారు. క్రియారహితమైన నిర్గుణ పరబ్రహ్మమును స్పందింపచేయగలదీ,  బ్రహ్మవిష్ణురుద్రులచే ఆరాధింపబడునదీ అయిన గొప్పశక్తి అమ్మవారు అని నొక్కిచెప్పుతున్నారు. "హరిహరవిరిచ్ఞ్యాధిభిరపి ఆరాధ్యాం" అంటున్నారు ఆచార్యులు. అమ్మవారికి సాష్టాంగం చేయాలనీ, స్తోత్రంచేయాలనీ ఆలోచించటానికి కూడా మనకు శక్తిలేదు. ఆమెను ప్రార్థించాలన్నా, స్తోత్రం చేయాలన్నా ఆమె కరుణ కావలసినదే. ఆ కరుణకోసం మనం ధార్మికజీవనం సాగించాలి. మనం భక్తితో, నీతిమంతంగా జీవించాలి. తొలిశ్లోకంలో ఈ విషయము అంతర్లీనంగా చెప్పబడింది.

(సశేషం)
తరువాతి భాగం : పంచకృత్య పరాయణా

Tuesday, 19 July 2016

భక్తి మార్గము, జ్ఞాన మార్గము : పరమాచార్యుల సౌందర్యలహరి వ్యాఖ్య : 1-5



భక్తి మార్గము, జ్ఞాన మార్గము
పరమాచార్యుల సౌందర్యలహరి వ్యాఖ్య : 1-5

"ఈ జగత్తంతా మిధ్య , నిర్గుణనిశ్చల పరబ్రహ్మమైన శివమే ఏకైక సత్యము, తక్కినదంతా మాయ", ఇదీ ఆచార్యుల సిద్ధాంతము. ఈ సిద్ధాంతమును ఆచార్యులు తమ వాదనల ద్వారా, రచనలద్వారా వ్యాఖ్యానముల ద్వారా బోధించారు. తమ లక్ష్యము - నిర్గుణనిశ్చల పరబ్రహ్మము. "బ్రహ్మమును స్పందింపచేసే శక్తి" అను భావనను వారు తీవ్రంగా వ్యతిరేకించి దానిని మాయగా త్రోసిపుచ్చారు.  కానీ ఈ స్త్రోత్రంలో వారు శక్తిని " నీవులేక శివుడు జగద్వ్యాపారమెలా సాగించగలడు ?" అని శ్లాఘిస్తున్నారు. శివుని స్పందింపజేసి అమ్మవారు ఈ జగత్తు నడవటానికి కారణమవుతున్నదనీ ఎంతో ఆనందంగా చెబుతున్నారు. "ఇదంతా నీ పనే తల్లీ" అంటున్నారు.

ఒక మనిషి ఇలా రెండు విధాలుగా మాట్లాడవచ్చునా ? ఏది సత్యం ? ఒకటి సత్యమైతే రెండవది అసత్యమా ? ఆచార్యులు ఇలా రెండు నాల్కలతో రెండు మాటలు మాట్లాడి ఉండవచ్చునా?

నిజానికి రెండూ సత్యమునే తెలియజేస్తున్నాయి.

అలా ఎలాగ సాధ్యమవుతుంది ? పరస్పర విరుద్ధముగా నున్న ప్రతిపాదనలు రెండూ సత్యములెలా అవుతాయి ?

తార్కికంగా రెండూ సత్యములు కాలేవు. కానీ సత్యము యొక్క లక్షణాలు ఎప్పుడూ తర్కముద్వారా నిరూపించలేము. ఆచార్యులు మనుష్యులను జ్ఞానమార్గములో వెళ్ళగలిగినవారు, భక్తిమార్గములో వెళ్ళేవారు అనే రెండు తరగతులుగా విభజిస్తున్నారు. - జ్ఞానమార్గములో వెళ్ళగలిగినవారికి తమ అద్వైత గ్రంథములద్వారా బోధిస్తున్నారు. భక్తిమార్గపరుల ఆధ్యాత్మిక ఉన్నతికోసం సౌందర్యలహరి వంటి స్తోత్రాలను రచించారు. పరిపక్వత చెంది, జగత్తుకు మూలవస్తువు తెలుసుకోడానికి ప్రయత్నం చేస్తున్నవారిని బహురూపమైన ఈ జగత్తును తిరస్కరించమని చెబుతున్నారు. అలాగే శరీరాన్నీ, ఇంద్రియాలనూ, ఒకే వస్తువునుండి సుఖదుఃఖాలను పొందే మనస్సునూ తిరస్కరించి చైతన్యరహితమైన మూలపదార్థములో లయమవమని బోధిస్తున్నారు. ఇది జ్ఞానమార్గము.

ఈ ప్రాపంచిక విషయాలను వెంటనే వదలివేయలేని వారూ, జ్ఞానమార్గముగుండా వెళ్ళుటకు కావలసిన పరిపక్వత లేనివారూ ఉంటారు. ఆచార్యులవారు అటువంటి వారికి భక్తిమార్గముచూపుతున్నారు, అలా చూపుతూనే ఆ మార్గము లో వారు పరిపక్వత చెందే విధంగా తీర్చిదిద్దుతున్నారు.  కేవలం ఈ క్షణంలో ప్రాపంచిక సుఖాలను, విషయాలనూ వదలివేయలేని కారణంచేత, అటువంటి వారు, సత్యవస్తువైన బ్రహ్మమును మరచిపోయి, ఇంద్రియభోగాలు, సుఖదుఃఖాల వలయంలో చిక్కుకుపోకూడదని ఆచార్యుల ఆరాటం. వారందరికీ ఆచార్యులు "ఆ సత్యవస్తువైన నిశ్చల బ్రహ్మమే శక్తితో కలసిన ఈశ్వరునిగా ఆవిర్భవించి ఈ జగత్తును పాలిస్తోంది" అని చెబుతున్నారు. అంతేకాకుండా ఈ ప్రాపంచిక విషయాలన్నింటినీ ఈశ్వరుని లీలగా చూడమనీ, తమ మనస్సునూ ఇంద్రియాలనూ  ఈశ్వర ధ్యానంలోనూ, పూజలోనూ, ఈశ్వరుని లీలలు వినుటలోనూ, స్తుతించుటలోనూ మమేకం చేయమని ఉద్బోధిస్తున్నారు. ఇలా సగుణబ్రహ్మమైన ఈశ్వరుని మనస్సు, ఇంద్రియాలతో పట్టుకున్నట్లైతే, భగవంతుడి కరుణతో ఈ విషయవాసనలు త్యజించగలిగి, నిర్గుణ నిశ్చల బ్రహ్మమును చేరుటకు కావలసిన పరిపక్వత పొందుతారు.

ఒక బక్కపలచని, ఎముకలగూడులాంటి బిడ్డడు అన్నం తిననని మారాం చేస్తున్నాడనుకోండి. వాళ్ళ తల్లి ఏం చేస్తుంది ? మంచి మాటలూ కథలూ చెబుతూ, పెరట్లోకి తీసుకువెళ్ళి చెట్టుకొమ్మపై కాకిని చూపుతూ కొంచెం పెద్దపెద్ద ముద్దలు పెడుతుంది. ఆ తల్లికి అజీర్తితో బాధపడే మరో బిడ్డడు ఉన్నాడనుకోండి. ఆమె ఇంకొంచెం ప్రేమగా మాట్లాడుతూ ఆ పిల్లవానికి కావలసిన ఆహారం పెడుతుంది.  మనం ఆ తల్లికి నిజాయితీ లేదనీ, పిల్లలను వేరువేరుగా చూస్తోందనీ అనగలమా ?

(సశేషం)

Sunday, 17 July 2016

శివుని జీవశక్తి అమ్మవారు : పరమాచార్యుల సౌందర్యలహరి వ్యాఖ్య : 1-4



శివుని జీవశక్తి అమ్మవారు
పరమాచార్యుల సౌందర్యలహరి వ్యాఖ్య : 1-4

బహుశః మీకు తెలియని విషయం ఒకటి చెబుతాను. "శివ" అనే పదం లోని మొట్టమొదటి అక్షరం "శి" లో "ఇ" అచ్చు ఉన్నది.  "శి" అనే అక్షరం "శ" అనే హల్లునకు "ఇ" అనే అచ్చు జోడించటంతో ఏర్పడింది. ఈ "ఇ" / "ఈ" అనే అచ్చు అమ్మవారి పేరు. హల్లులన్నీ శివునివనీ, అచ్చులన్నీ అమ్మవారివనీ సాధారణ నియమం. అందులోనూ అచ్చులలో "ఇ", "ఈ" అచ్చులు సాక్షాత్తూ అమ్మవారి స్వరూపాలు. జడపరబ్రహ్మమునకు ప్రణవమనే పేరు ఉన్నట్లే , శివశక్తులకు - నిశ్చలబ్రహ్మమైన శివుడూ, క్రియాశీలి బ్రహ్మము అయిన అమ్మవార్ల కలయిక - కూడా ప్రణవం ఉన్నది. అందులో శక్తి "ఇ"కారము. అమ్మవారు ఇకారము (లేదా ఈకారము) అనుటకు వేదాలలో ఆధారం ఉన్నది. వైదిక శ్రీసూక్తములో అమ్మవారు "పద్మిని" - హృత్పద్మములోని లక్ష్మీ స్వరూపము. అందులో "నేను ఈకారమైన దానను శరణువేడుతున్నాను" అని ఉంది. "శ్రీ" అనే పదం ఈకారమేగా ?

( పరమాచార్యులు, పురుష, స్త్రీ నామములపై విస్తృతవ్యాఖ్య చేశారు. పురుషనామములు హ్రస్వాంతములుగానూ, స్త్రీనామములు దీర్ఘాంతములుగానూ ఉండుట సాధారణం)

"శివ" లోంచి ఇకారం తీసివేస్తే ఏమవుతుంది ? పురుషనామము కాబట్టి ఇకారమును అకారము చేస్తే ఏమవుతుంది. అత్యంత మంగళప్రదమైన "శివ" శబ్దము అమంగళమైన "శవ" శబ్దమౌతుంది. "శి" లోంచి "ఇ" తీసివేస్తే "శ్(అ)" అవుతుంది. అప్పుడూ "శివ", "శవ"మవదూ ? కాబట్టి ఈశ్వరునికి జీవశక్తినిచ్చేది "ఇ" అచ్చు. దాన్ని తీసివేస్తే ?

ఈ సందర్భంలో నేను మరొక విషయం గ్రహించాను. "ఈశ్వర" నామములో "ఈ" తొలి అక్షరము. వేదాన్తములో ఈశ్వరుడు క్రియాశీలుడైన సగుణబ్రహ్మము. అన్ని క్రియలూ, కృత్యములూ శక్తి బీజమైన  "ఈ" అక్షరములోనుండి మొదలవుతున్నాయి. బీజము అంటే విత్తనము. ఒక చెట్టుమొత్తమూ ఒక చిన్న విత్తనములో దాగిఉండగలదో ఒక మంత్రపు శక్తి అంతా ఒక బీజము, లేదా బీజాక్షరములో నిక్షిప్తమై ఉండగలదు.

శివుడు శక్తిరహితుడైనప్పుడు శవము అని మనం అన్నప్పుడు దాని అర్థమేమిటి ? ఇంటి గృహిణి లేకపోతే గృహస్థు ఏమీ చేయలేడు. శక్తిహీనుడు. ఇదివరలో నేను తమిళభాషలో వాడుక చెప్పాను. "నీకు శక్తి ఉంటే వెళ్ళి చెయ్యి. లేకపోతే శివునిలా కూర్చో".  దీని అర్థం "ఆమె" లేనప్పుడు "అతని"కి  చేయటానికి ఏ పనీ లేదనీ , ఏమీ చేయలేడనీ కదా ? ఎవరైనా సరే శక్తి కోల్పోయినప్పుడు ఏమీ చేయలేనివాడు అవుతాడు. శక్తి కలియకపోతే శివుడైన బ్రహ్మము కూడా అంతే.

బ్రహ్మమునకు తన శక్తి తెలుసుకాబట్టి సృష్టి చేస్తోంది, చేయగలుగుతోంది. బ్రహ్మమునకు "శక్తి" ఉన్నదని తెలియజేసేది శక్తియే కదా ? ఈ విషయమే శ్లోకంలోని తొలిపాదంలో చెప్పబడింది. "శివుడు తన జగద్వ్యాపారమును శక్తివైన నీతో కలిసినప్పుడే చేయగలుగుతున్నాడు. లేకపోతే స్పందించనూలేడు". ఈ విషయము "న ఖలు" (అవును కదా?) అను పదాలను జోడించటం ద్వారా ఇంకా నొక్కి చెప్పబడుతోంది.

శివః శక్త్యాయుతో భవతి శక్తః ప్రభవితుం
న చేదేవం దేవో న ఖలు కుశలః స్పన్దితుమపి


"స్పందితుం అపి" (కనీసం స్పందించుటకు, కదలుటకు), "కుశలః న ఖలు" ( చేయలేడు). శక్తి లేకపోతే శివుడు శవముగానే ఉండాలి.

(సశేషం)

శివుడుగొప్పా ? అమ్మవారు గొప్పా ? : పరమాచార్యుల సౌందర్యలహరి వ్యాఖ్య : 1-3




శివుడుగొప్పా ? అమ్మవారు గొప్పా ?
పరమాచార్యుల సౌందర్యలహరి వ్యాఖ్య : 1-3

ఈ స్త్రోత్రం "శివః శక్త్యా" అనే పదాలతో , ఎంతో మంగళకరమైన ’శివ’ శబ్దముతో ప్రారంభమయ్యింది. శ్లోకమేమో "శక్తితో లేనినాడు, శివుడు స్పందించనూలేడు" అంటోంది. కానీ శ్లోకం ’శక్తి’ శబ్దంతో కాక  ’శివ’ శబ్దంతో మొదలయ్యింది. మనం సాధారణంగా ’సతి-పతి’, ’శ్రీమతి-శ్రీ’ అంటూ ఉంటాము. ముందు భార్య, తరువాత భర్త. ఈ స్తోత్రం అంతా శక్తి వైభవం గురించినది. శక్తి లేకపోతే శివునికి గొప్పదనమే లేదంటుంది. కాలకూట విషం మింగినా జీవించేఉన్నాడంటే అమ్మవారి తాటంకముల (కర్ణాభరణములు) మహిమే అంటుంది. శక్తి వైభవాన్ని ఎంతో వర్ణించిన స్తోత్రం మాత్రం శివుని పేరుతో మొదలయ్యింది, తరువాతే దేవి పేరు (శక్తి).

ఎందుకలాగ ? ఆచార్యులు ప్రపంచానికి ధర్మశాస్త్ర నియమాలను గుర్తుచేసేటప్పుడు చాలా జాగ్రత్తగా ఉన్నారు. ఈ ప్రాపంచిక భార్యాభర్తలకంటే ఈశ్వరుడూ, అమ్మవారూ చాలావిధాలుగా విభిన్నం. ఆడువారిని అబల అనటం కద్దు. మగవాడు ఆమెకు రక్షణ. బల అన్నా శక్తి అన్న ఒకే అర్థం. ఈ దేవతా జంట -శివ శక్తులను - చూసినట్లయితే , భార్య పేరే శక్తి. ఆమె లేక శివుడేమీ చేయలేడు. తమిళంలో ఎవరికైనా "ఓ మూల మాట్లాడకుండా కూర్చో" అని చెప్పాలంటే "శివనేన కిడ" అంటాం. పురాణ ప్రవచకులు ఈ విషయమై హాస్యమాడటం గుర్తువస్తుంది. ఎవరైన పనికోసం ఉత్సాహంగా బయలుదేరితే "శక్తి" తో బయలుదేరుతున్నాడని అంటాం. "శక్తి లేక శివుడిలా ఏంచెయ్యకుండా కూర్చున్నాను" అంటాం. ఈ భాష మనకు సహజంగా అబ్బినది.

ఈ ప్రపంచంలో జీవనవిధానం చూపే ధర్మశాస్త్రాలు, భార్య భర్తపై ఆధారపడిఉన్నదని తెలిపాయి. మనం దేవతా జంట - ఈశ్వరుడు అమ్మవారు - చూసినట్లయితే అది ధర్మశాస్త్రాలకు వ్యతిరేకం. ఈశ్వరుడు నిర్గుణ నిశ్చల పరబ్రహ్మమయితే అమ్మవారు గొప్ప శక్తి (మాయాశక్తి అనీ పిలువబడుతుంది), ఈ జగత్తును నడుపుతోంది.

శివుడు శక్తిరహితంగానూ, అమ్మవారు శక్తివంతంగానూ ఉండటం, కేవలం భావన మాత్రమే కాదు. కవితా సంప్రదాయంలోకూడా ప్రేమ, శృంగార అభినయములలో నాయికకు నాయకుడికన్నా ఉన్నతస్థానం ఇవ్వబడుతుంది. ఇరువురి మధ్య స్పర్థల తరువాత శాంతి నెలకొన్నప్పుడు కూడా నాయకుడే నాయిక పాదాలచెంత వ్రాలతాడు. ఇదీ కవులు నాయికానాయకుల సంబంధం చూసే విధానం.

జగద్గురువులుగా ఆచార్యులు, ధర్మశాస్త్రములో చెప్పబడిన ప్రవర్తనానియమావళి ప్రపంచానికి బోధించటం తమ తొలి కర్తవ్యంగా భావించారు. తరువాత మనుష్యుల పరిణతిని బట్టి (వివిధ దేవతలకు తమ స్తోత్రాలద్వారా) భక్తిని, తరువాత తత్వ, జ్ఞాన బోధ (తరువాతి కర్తవ్యాలని భావించారు). అయినాసరే ఈ స్త్రోత్ర రచన సమయంలో, అమ్మవారి స్పూర్థితో, శాక్త సంప్రదాయాన్నీ, మన కవితా సంప్రదాయాన్నీ దృష్టిలో ఉంచుకున్నారు. కాబట్టి మనం ఆచార్యులు అమ్మవారికి తమ భర్త పరమశివుని కన్నా ఉన్నతస్థానమునివ్వటం చూస్తాము. వారు కవితా సంప్రదాయములో నాయికకు నాయకుడికన్నా ఉన్నతస్థానం ఇచ్చినట్లే ఇక్కడా ఇచ్చారు. కానీ ఆచార్యులు ఈ విధంగా అనుకుని ఉంటారు - " అన్ని ధర్మశాస్త్రాలూ భార్య భర్తను అనుగమించాలని ఘోషిస్తున్నాయి. రాతితో వివాహమైనా రాతిని భర్తగా గౌరవించాలి. ఈ స్తోత్రంలో అమ్మవారు అందుకు భిన్నంగా, శివునికన్నా ఉన్నతంగా చూపబడింది. ఒక ధర్మస్థానంలో కూర్చుని ఉన్నవాడిగా (ఆచార్యస్థానంలో ఉంటూ), ఆడువారందరూ అమ్మవారినే ఉదాహరణగా తీసుకుంటే ఏమవుతుందో ఆలోచించాలి. " ఈ ఆలోచనతో (అమ్మవారికి ఉన్నతస్థానము ఇచ్చినందుకు బదులుగా) ఆచార్యులు ఈ స్త్రోత్రప్రారంభములోనే "శక్తి" కి ముందే "శివు"ని ఉంచారు. శ్లోకంలో వెంటనే "శివుని గొప్పదనము శక్తితో కలిసినప్పుడే" అని చెప్పినా, శ్లోకాన్ని "శివ" శబ్దముతో ప్రారంభముచేస్తూ ఆడువారికి "అమ్మవారి గొప్పదనము శివుని పేరుకు ఉన్నతినివ్వటంలోనూ, అమ్మవారు శివుని అనుగమించుటలోనూ ఉన్నదని" ఉపదేశిస్తున్నారు.

స్తోత్రంలోని తరువాతి శ్లోకాలు చాలా స్పష్టంగా అమ్మవారు పతివ్రతలలో శ్రేష్ఠమైనదనీ, అమ్మవారి ప్రవర్తన ధర్మశాస్త్రాలకు పూర్తిగాలోబడి ఉన్నదనీ తెలుపుతున్నాయి. 29వ శ్లోకంలో అమ్మవారు సింహాసనారూఢయై రాజవైభోగంతో రాజరాజేశ్వరిగా ఉన్నట్లు వర్ణన ఉన్నది. దేవతలందరూ ఆ మహారాజ్ఞికి సాష్టాంగం చేస్తున్నారు. కానీ సభలో ఈశ్వరుడు ప్రవేశించగానే అమ్మవారు ఉత్సాహభరితయై పతియందు గౌరవాభిమానములతో ఎదురేగి స్వాగతం పలుకుతుంది. సాష్టాంగం చేస్తున్న దేవతల కిరీటాల వలన కాలు తూలగలదని పరిచారికలు హెచ్చరిస్తుంటారు. అలాగే మరో (64వ) శ్లోకంలో నిరంతరమూ అలుపులేకుండా అమ్మవారు తన పతి యొక్క గుణగణాల వర్ణన చేయుట చేత అమ్మవారి నాలుక ఎరుపెక్కి మందారపుష్ప వర్ణములోకి మారిందని ఆచార్యులు అంటారు.  పరమేశ్వరుని లీలావిశేషాలను రాగయుక్తంగా సరస్వతీదేవి తన వీణపై పలికిస్తుంది (66వ శ్లోకం).  అమ్మవారు ఆ వీణా వాదన తో సంతోషతరంగితయై మళ్ళీ మళ్ళీ వింటుంది. మరో శ్లోకంలో (82వ శ్లోకం) తన పతికి మరల మరల సాష్టాంగ ప్రణామములు చేయుటచేత అమ్మవారి మోకాళ్ళు బిగదీసుకుపోయాయి అని ఆచార్యులు అంటారు. చివరిశ్లోకాలలో ఒకదానిలో (96వ శ్లోకం) ఆచార్యులు "సతీనాం అచరమే" అంటూ అమ్మవారిని పతివ్రతలలో మొట్టమొదటది అంటూ శ్లాఘిస్తారు.

శాస్త్ర సంప్రదాయాలకు విరుద్ధమైన ఒక ఆదర్శమును జనులముందు ఉంచరాదని ఆచార్యుల నిశ్చిత అభిప్రాయము. అందుచేతనే తాము అమ్మవారి స్తోత్రంచేస్తూ , ఆస్తోత్రాన్ని అమ్మవారి పతి నామముతో ప్రారంభించారు. తల్లితండ్రులు. వేదాలలో మెదట "మాతృదేవోభవ" తరువాతే "పితృదేవోభవ" ఉన్నది. అయినా సరే, ఆచార్యులు (ఈస్తోత్రంలో) తరచుగా అమ్మవారికి శివునికంటే ఉన్నతస్థానం ఇవ్వటంచేత, అందుకు పరిహారార్థమా అన్నట్లు, ఈ స్తోత్ర ప్రారంభంలోనే శక్తి నామముకంటే ముందు శివుని నామముంచారు. శివుని గొప్పదనం శక్తీసమేతుడైనప్పుడే అని ఈ తొలిశ్లోకం యొక్క సారాంశం. కానీ శ్లోకంలోని పదప్రయోగంచేత అమ్మవారి గొప్పదనంకూడా శివసమేతురాలై ఉండుటపై ఆధారపడి ఉన్నదని చెప్పవచ్చు. కాబట్టి మొదట శివుడు, తరువాత శక్తి.

ఆదిదంపతులు ఒండొరులను స్తుతించుకుంటారు. ఆమె ఆయననూ, ఆయన ఆమెనూ స్తుతిస్తారు. నిజానికి వీరిలో ఒకరు ఎక్కువా కాదు, మరొకరు తక్కువా కాదు.  ఇద్దరూ సరి సమానులే. "అన్యోన్య సదృశం" - వైభవంలో ఈశ్వరుడూ, అమ్మవారూ సమానులు.

మనం "సమయం" అనే పదాన్ని ’మత’ మనే వ్యవహారంలో వాడుతాం. ఉదాహరణకు ’హిందూ సమయం’, ’శ్రమణ సమయం’ మొదలైనవి. ఈ పదం సామాన్య వ్యవహారంలో ఉన్నదంటే, అది "శివ-శక్తులు సమానమ"ను సిద్ధాంతముతో సంబంధమున్నది అయిఉండాలి.  శాక్త, శైవ సంప్రదాయాలు రెంటిలోనూ ఒక పూజావిధానానికి "సమయాచారము" అను పేరు ఉన్నది. అది బాహ్యపూజ ఏమీ లేకుండా ఉన్నత స్థాయిలో మానసికంగా రమించడం.  దేవత హృదయగతుడైనట్లు భావిస్తూ ధ్యానం చేయటం. దానికి "సమయం" అనే పేరెందుకు ?  ఇందులో, ఈశ్వరుడూ అమ్మవారూ ఐదు విధములుగా సమానమని భావన చేస్తూ ధ్యానిస్తారు.  ఈ విధమైన పూజకు "పంచ సమయం" అనిపేరు. 

 - మొదట శివశక్తులిరువురూ తమ తమ నామములలో సమానులు.  ఆయన శివుడైతే ఆమె శివా. ఆయన హంస అయితే ఆమె హంసి.  ఆయన భైరవుడైతే ఆమె భైరవి.  ఆయనకు సమయ అనే పేరే ఉంటే ఆమె సమయి.
 - రెండు - వారిరువురూ రూపములో సమానులు. కామేశ్వరీ కామేశ్వరులుగా ఇరువురూ ఎరుపురంగులో ఉంటారు. ఇరువురికీ నాలుగు చేతులూ, మూడు కళ్ళూ, జుట్టులో చంద్రవంకానూ. ఇద్దరికీ చేతులలోని ఆయుధాలు ఒక్కటే - ధనుస్సు, బాణము, పాశము, అంకుశమూనూ.
 - మూడు - వారిరువురూ ఒకే ప్రదేశంలో ఉంటారు - మేరు శిఖరంపైన,  మణిద్వీప మధ్యంలో, అమృత సముద్రంలో, శ్రీచక్ర బిందువులో. 
 - నాలుగు - ఇద్దరూ పంచకృత్యమనే ఒకే పని చేస్తారు.
- ఐదు - జగత్తు వీరినుండి అందుకునే ఆశీస్సులూ సమానమే.

శివశక్తులిరువురూ సమానమనే భావన మన మనస్సులలో ప్రగాఢంగా నాటుకుపోవాలి. జగత్తులో అన్ని జీవాలనూ ఒక్కటిగా చూడమంటున్నప్పుడు కొందరు దేవతలు మరికొందరు దేవతలకంటే ఎక్కువ , తక్కువ అని మాట్లాడవచ్చునా ? ముఖ్యంగా భార్యాభర్తలై మన తల్లితండ్రులైనవారి పట్ల భేదభావం చూపటం దోషమే అవుతుంది. కాబట్టి వీరిరువురూ నిజానికి ఒక్కరే అన్న విషయం మనం ఎల్లప్పుడూ గుర్తెరిగి ఉండాలి. ఎప్పుడైనా ఒకరిని రెండవ వారికంటే ఎక్కువ చేయవలసిన సందర్భం, కారణం రావచ్చు. బిడ్డడు తల్లి దగ్గరకు ప్రాకుతూ వెళ్ళి ముద్దుమాటలు చెప్పేటప్పుడు, బిడ్డడికి తల్లి అందరికన్నా గొప్పది. మరో సందర్భంలో అదే బిడ్డడు తండ్రినీ అలాగే భావించవచ్చు.  అలాంటి సందర్భాలలో  - తల్లిగానీ తండ్రికానీ - బిడ్డడి పూర్తి ధ్యాస ఒకరిమీదే ఉంటుంది. బిడ్డడు ఒకరు రెండవవారికంటే ఎక్కువ అనుకున్నప్పుడే ఇది సాధ్యమవుతుంది.  అలాంటి తదేకధ్యాసతోనే ప్రేమ హృదయంపెల్లుబికి వస్తుంది. అలాంటి సందర్భాలలో  బిడ్డడి ప్రవర్తనను తల్లితండ్రులు తప్పుగా అర్థం చేసుకోరు. ఒక సందర్భంలో బిడ్డడు తండ్రి కంటే తల్లినే ఎక్కువ ఇష్టపడితే, తండ్రికి తల్లికన్నా "తక్కువ" గా కనిపించటానికి అభ్యంతరం ఉండదు. అలాగే తల్లికి కూడానూ. 

కవితాదృష్టితో చూసినట్లయితే ఆదిదంపతులు తమ "బిడ్డడు అయిన కవి" కి  తల్లిపై ప్రేమ తండ్రి పై ప్రేమ కంటే ఎక్కువగా (లేదా తండ్రి పై ప్రేమ తల్లిపై ప్రేమ కంటే ఎక్కువగా) ఉండేలా తమ లీలను సాగిస్తారు.  తత్వాన్వేషణ చేస్తున్న బిడ్డడి ఆలోచన ప్రకారం జగన్మాత పితరులులో తల్లి, తండ్రికన్నా ఉన్నతంగా ఉండవచ్చు. లేదా తండ్రి, తల్లికన్నా ఉన్నతంగా ఉండవచ్చు.

సౌందర్యలహరి, ఎంత శాక్త సాంప్రదాయగ్రంథమో, అంతే భక్తి ప్రధానమైన గ్రంథము. మొత్తంమీద ఇది అమ్మవారి వైభవవర్ణన.  భార్యాభర్తల సంబంధములలో (ఈ గ్రంథము) ధర్మశాస్త్ర సంప్రదాయములకు విరుద్ధంగా ఉండరాదనే ఆతృతతో మన జగదాచార్యులు (ఆది శంకరులు) కొన్నిచోట్ల (గ్రంథములో) ఈశ్వరునికి అమ్మవారికంటే ఉన్నతస్థానమునిచ్చి సరిదిద్దారు. అందుకే ఈ స్తోత్ర ప్రారంభములో ముందుగా శివనామము నుంచి, తరువాత శక్తినుంచారు.

(సశేషం) తదుపరిభాగం : శివునిప్రాణశక్తి

Saturday, 16 July 2016

పరమాచార్యుల సౌందర్యలహరి వ్యాఖ్య : 1-2 : శంకరులు తాను పుణ్యవంతుడననుకున్నారా ?



శంకరులు తాను పుణ్యవంతుడననుకున్నారా ?
పరమాచార్యుల సౌందర్యలహరి వ్యాఖ్య : 1-2

ఈ శ్లోకం చివరి పాదం లో అంతర్గతంగా చెప్పబడిన అర్థం ఒకటి కనపడుతోంది. "ప్రణన్తుం స్తోతుం వా కథమకృత పుణ్యః ప్రభవతి".  "పుణ్యం సంపాదించనివాడు నీకు ఎలా వందనము చేయగలడు ? నిన్ను ఎలా స్తుతించగలడు ? " అని అడుగుతున్నారు ఆచార్యులు. కానీ ఆయనే అమ్మవారిని స్తుతిస్తున్నారు కదా ? మరి తాను చాలా పుణ్యం సంపాదించాను అనుకుంటున్నారా ? అలా అనుకోవడం తప్పే అవుతుంది. తరువాతి శ్లోకాలలో ఆచార్యులు "నీ క్రీగంటిచూపును నాపై కూడా ప్రసరింపజేయి" అనీ "నీ పాదమును నా శిరముపై కూడా ఉంచు" అంటారు. అలా అనేవారు "నేను కొంత పుణ్యం చేశాను, అందుకనే నిన్ను స్తోత్రం చేయగలుగుతున్నాను" అని గొప్పలు చెప్పుకోరు. కాబట్టి మనం ఈ శ్లోకాన్ని పరిశీలించి అందులోని పదాల నిగూఢార్థమును కనుగొనాలి.

ఆచార్యులు మొదలులో ఏమన్నారు ? "అమ్మ నిశ్చలుడైన శివుని స్పందింపచేసి క్రియాశీలంగా చేస్తుంది". ఇలాగే ఆలోచిస్తే ఆచార్యులు ఈ స్తోత్రం కూర్చేటప్పుడు "నేనేమీ పుణ్యమును సంపాదించలేదు. అమ్మవారు పుణ్యవంతులకోసం ఈ స్తోత్రం కూర్చుటకు నాకు శక్తిని ప్రసాదించింది" అని అనుకుని ఉంటారు.

"పుణ్యం సంపాదించనివారు నిన్ను ఎలా స్తుతించగలరు ? " ఆచార్యులనే ఈ ప్రశ్న అడిగితే మనం వారి జవాబు ఈ విధంగా ఊహించవచ్చు. "నీవు ఏమైనా సాధించగలదానవు. నిశ్చలుడైన శివునికూడా క్రియాశీలంగా చేయగలవు. నీ ఈ శక్తియే నా నాలుక, వాక్కులకు నిన్ను స్తుతించే స్ఫూర్తినిచ్చింది." ఇలా అనటం, ఆచార్యుల మనసుకు దగ్గరగా ఉంటుంది. (ఆచార్యుల ఆలోచన ఇలాగే ఉంటుంది).

"ప్రణన్తుం" (వందనం చేయటం). ఇది శారీరక క్రియ. "స్తోతుం" (స్తుతించటం) ఇది వాచిక క్రియ. "మనో-వాక్-కాయ"ములనే మూడింటిలో చివరి రెండూ "స్తోతుం" తోనూ "ప్రణన్తుం" తోనూ సూచించబడ్డాయి. మరి మొదటిది ? అమ్మవారిగూర్చి ఆలోచించి, ధ్యానించిన తరవాతే ఎవరైనా నమస్కరించడమూ, స్తుతించడమూనూ. కాబట్టి మనస్సు కూడా ఇలా సూచించబడింది. ఇక్కడ మనం అమ్మవారికి మనస్సూ, వాక్కూ, శరీరమూ సమర్పించడం చూస్తున్నాము. ఈ శ్లోకంలో వేసిన విత్తనం నూరవ శ్లోకంలో ఫలిస్తుంది. అమ్మవారికి సంపూర్ణ శరణాగతి చేయటమే ఆ ఫలం .

ఎవరైనా ఒకరు గత జన్మలలో పుణ్యం సంపాదించని కారణంచేత అమ్మవారికి నమస్కరించలేకపోయినా, అమ్మవారిని స్తుతించలేకపోయినా, దాని అర్థం వారు భక్తిమార్గంలో వెళ్ళలేరనే అర్థం. ఆచార్యులవారు ఇక్కడ భక్తిగురించి ఎలా చెప్పారో, అలాగే జ్ఞానము గురించి వివేకచూడామణిలో చెప్పారు. "ముక్తిర్నో శతకోటి జన్మసు కృతపుణ్యైర్వినాలభ్యతే". దీని అర్థం - శతకోటి జన్మలలో సంపాదించిన పుణ్యములేక జ్ఞానమార్గంలో ముక్తి రాదు.

ఇక్కడ ఆసక్తికరమైన విషయం ఒకటి ఉన్నది. సౌందర్యలహరి భక్తిప్రధానమైన గ్రంథము. ఈ గ్రంథము తొలి లో "ఎవరైనా కేవలము భగవంతుని కరుణాకటాక్షము చేత (ముక్తికి) సరైన మార్గము , అది భక్తిమార్గమైనా జ్ఞానమార్గమైనా, అవలంబించగలరా ? " అనే విషయం ఆచార్యులు స్పష్టంగా చెప్పట్లేదు. ప్రస్తుతం ప్రపంచమంతా భగవంతుడిని జ్ఞానమార్గంలో కట్టివేసి ప్రక్కన పెట్టింది. కానీ జ్ఞానప్రధానగ్రంథమైన వివేకచూడామణి తొలిశ్లోకాలలో ఆచార్యులవారే ఏమని చెప్పారు ? మానవుడు  భగవంతుని కరుణాకటాక్షము చేతనే ముక్తికాంక్షిస్తాడనీ, గొప్ప గురువును పొందుతాడనీ చెప్పారు. "దైవానుగ్రహ హేతుకం" అనే పదాలు  ఈ సందర్భంలో వాడబడ్డాయి. మాణిక్యవాచకులు కూడా "భగవత్ప్రేరేపితమై భక్తిమార్గమవలంబిస్తారం"టూ ఇదే అభిప్రాయం వ్యక్తంచేశారు.



(సశేషం)

తరువాయిభాగం : శివుడుగొప్పా ? అమ్మవారు గొప్పా ?

Friday, 15 July 2016

పరమాచార్యుల సౌందర్యలహరి వ్యాఖ్య : 1-1: శివునితో మొదలైన అమ్మవారి స్తోత్రం



పరమాచార్యుల సౌందర్యలహరి వ్యాఖ్య : 1-1: శివునితో మొదలైన అమ్మవారి స్తోత్రం

శివః శక్త్యాయుక్తో యది భవతి శక్తః ప్రభవితుం
న చేదేవం దేవో న ఖలు కుశలః స్పన్దితు  మపి |
అతస్త్వాం ఆరాధ్యాం హరి హర విరిఞ్చ్యాదిభిరపి
ప్రణన్తుం స్తోతుం వా కథమకృత పుణ్యః ప్రభవతి || 1 ||


మన స్తోత్రం ఈ శ్లోకంతో మొదలవుతోంది. ఈ శ్లోకం - సృష్టి, స్థితి, లయ కారకులైన త్రిమూర్తులు బ్రహ్మ, విష్ణు, రుద్రులకంటే అమ్మవారు శక్తివంతురాలు - అనే శాక్తసాంప్రదాయానికి చెందిన ఒక ముఖ్య సిద్ధాంతాన్ని చెబుతోంది. శివుడు ద్వంద్వాతీతుడైన నిర్గుణ పరబ్రహ్మమే. కానీ ఆ శివుడు కూడా అమ్మవారు క్రియాశీలం చేస్తేనే, స్పందించి త్రిమూర్తులు  (బ్రహ్మ, విష్ణు, రుద్రులు) జగత్తులో వారివారి పనులు నిర్వహించేలా చేయగలడు.

" త్రిమూర్తులూ, ఇతర శక్తివంతులైన దేవతలూ నిన్నే పూజిస్తున్నారు. బ్రహ్మమునుకూడా వశంలో ఉంచుకుని నీవే క్రియాశీలంగా చేస్తావు. ఒక ఈగ రెక్కలు అల్లార్చడం, చీమ ప్రాకడం నుండీ ప్రపంచములోని ఏ పని, క్రియ అయినా నీ శక్తి, సంకల్పముల వలననే జరుగుతోంది. అలా అయినప్పుడు, ఎవరైనా (నీవు శక్తినీయకపోతే)  నీకు నమస్కరించడం గానీ స్తుతించడం గానీ ఎలాచేయగలడు ? "
" నీపై నా భక్తి విశ్వాసములు, నీకు నేను చేసే ప్రణామములు, ఇవి అన్నీ నా ఇచ్ఛతోనో సంకల్పంతోనో జరుగుతున్నాయా ? కర్తను నేనా ? నేను ఈ స్తోత్రం వ్రాయటం ఇప్పుడే ప్రారంభించాను. కానీ నీవిచ్చే శక్తి లేకుండా, నీ కరుణ లేకుండా, నీ అనుమతి లేకుండా నేను వ్రాయగలనా ? "

ఇంత వివరంగా, ఇన్ని మాటలూ లేకుండా, తను చెప్పదలుచుకున్నది నిగూఢంగా తెలిసేలా, ఆచార్యులు అమ్మవారిని ఈ ప్రశ్నలు అడుగుతున్నారు.

అదేవిధంగా అంటున్నారు - " నిన్ను స్తుతిచేయటానిని శక్తిని నీవే ప్రసాదిస్తావు. కానీ అలాంటి శక్తిని ప్రతీ ఒక్కరికీ ఇస్తావా ? ఇవ్వవు. నీవు జగన్మాతవు అయినా సరే మా కర్మకు అనుగుణంగానే నీ అనుగ్రహం చూపుతావు. కాబట్టి యోగ్యతలేనివారికి నిన్ను స్తుతించే భాగ్యాన్ని ప్రసాదించవు. ఆ భాగ్యానికి ఎవరైనా ఎలా పాత్రుడవుతాడు ? గత జన్మలలో మంచిపనులు చేసి పుణ్యం సంపాదించి ఉండాలి. అలాగ పాత్రుడౌతాడు. వేరందరూ నిన్ను  వందనం చేయుటకైనా, స్తుతించుటకైనా యోగ్యత లేనివారే. "

ఆచార్యులు ప్రతీ విషయాన్నీ స్పష్టంగా చెప్పరు. నిజానికి ఈ మెదటి శ్లోకంలో చాలా విషయాలు నిగూఢంగా చెప్పబడ్డాయి. కవిత్వానికి ఇది ఒక ముఖ్య లక్షణం. గద్యంవలే కాకుండా ప్రతీ విషయమూ స్పష్టంగా వివరించనక్కరలేదు. కొన్ని విషయాలు చెప్పబడవు, లేదా చెప్పబడేదానితో సూచితమౌతాయి. అప్పుడే చదువరి ఆసక్తి పెరుగుతుంది. అప్పుడే రసజ్ఞత ఉంటుంది. ఫలములోని రసము బయటకు రాక లోపలే ఉన్నట్లు. కవిత్వంలోనూ అంతే. కవిత రసవత్తరంగా ఉండాలి - కవితలో రసజ్ఞులకు ఆనందం కలుగజేయునది అంతర్లీనంగా చెప్పబడాలి. అలాగే కవిత సారవంతంగా ఉండాలి అంటారు. అంటే కవితకు సారం ఉండాలి. అనవసరమైన విషయాలు వదలివేసి రసం/సారం మాత్రం గ్రహించాలి. అంటే (కవితలో) అనవసరమైన వాగాడంబరం ఉండకూడదు. చెప్పబడిన అంశము స్పష్టముగా క్లుప్తముగా ఉండాలి. ఒక బుట్ట నిండా ఉన్న నిమ్మకాయల రసము ఒక చిన్న సీసా అంతే ఉంటుంది. అలాగే కవిత్వంలో అంశాలను క్లుప్తంగా, సారరూపంలో చెప్పాలి. సంగీత విద్వాంసుడు ఒక చిన్న పల్లవిని విస్తారంగా, సంగతుల మీద సంగతులతో, ఆలాపిస్తాడు. అలాగే రసజ్ఞుడు కవితలో అంతర్లీనంగా చెప్పబడిన విషయాలు, సౌందర్యమూ తానే కనుగొని అర్థం చేసుకోగల రీతిలో కవితను కూర్చాలి.
 

(సశేషం)

పరమాచార్యుల సౌందర్యలహరి వ్యాఖ్యానం (తెలుగులో)




గురుభ్యోనమః

సౌందర్యలహరిని గురించి తెలియనివారుండరంటే అతిశయోక్తి కాదేమో. ఆదిశంకరుల రచన అయిన ఈ స్తోత్రరత్నమును కొంతమంది శాక్తసంప్రదాయ గ్రంధమన్నారు. కొంతమంది వైష్ణవసంప్రదాయ గ్రంధమన్నారు. కొందరు పరిపూర్ణ భక్తిరస గ్రంథమన్నారు. ఇది తంత్రశాస్త్రగ్రంధమని అనని వారు అరుదు.
ఈ స్తోత్రమునకు అనేక వ్యాఖ్యానాలు ఉన్నాయి. ఈ ఇంటర్నెట్ కాలంలోనూ అనేకమంది ప్రవచకులు సౌందర్యలహరిపై ప్రసంగించారు.

అయితే సామాన్యజనులకు అత్యంత ప్రయోజనకారిగా ఎన్నో క్లిష్టమైన విషయాలను అతి సులువుగా పామర భాషలో వివరిస్తూ కంచి పరమాచార్యులు సౌందర్యలహరిపై చేసిన వ్యాఖ్యానం మకుటాయమానమైనది. వ్యాసోచ్ఛిష్టం జగత్సర్వం వలేనే, పరమాచార్యులవారి  సౌందర్యలహరి వ్యాఖ్య తరువాతి కాలంలో వచ్చిన అనేక ప్రవచనాలకు మూలము అని నిస్సంకోచంగా చెప్పవచ్చును.

దక్షిణామూర్తి ఆదిశంకరులుగా వచ్చి సౌందర్యలహరి నిబద్ధంచేస్తే, కామాక్షీదేవి పరమాచార్యులుగా వచ్చి ఆ సౌందర్యలహరికి వ్యాఖ్యను ప్రసాదించింది.

పరమాచార్యులవారు సౌందర్యలహరి శ్లోకాలను ఎంతో విస్తారంగా వ్యాఖ్యానించారు. అయితే సాధారణ జనులకు అవసరం ఉండదనుకున్న శ్లోకాలను, విషయాలనూ వదలివేశారు. ఒకచో శ్లోకాలలో కొన్ని పాదాలనే వ్యాఖ్యానించారు. ఈ వ్యాఖ్యానం అంతా తమిళభాషలో "దివైన్ కురత్తళ్", ఆంగ్లంలో "వాయిస్ ఆఫ్ గాడ్" పుస్తకాలలో లభ్యమవుతోంది. తెలుగులో, సుమారు ఒక దశాబ్దం క్రితం ఋషిపీఠం పత్రికవారు పరమాచార్యుల వ్యాఖ్యానాన్ని సంగ్రహంగా ప్రచురించారు. ఈ తెలుగుసేత ఇప్పుడు లభ్యంకావట్లేదు.

ఈరోజు మొదలు పరమాచార్యుల వ్యాఖ్యకు తెలుగు అనువాదం, కొంతమేరకు సంగ్రహంగా, ఈ బ్లాగ్లో / ఫేస్‍బుక్ పేజీలో ఉంచటానికి ప్రయత్నిస్తున్నాము.

అనేకమంది తెలుగువారైన అమ్మవారి భక్తులకు ఈ వ్యాఖ్యానం అందుటకు, మమ్ము పనిముట్లుగా వాడుకోమని అమ్మవారికి మా ప్రార్థన.

జయ జయ శంకర హర హర శంకర.

ఈ బ్లాగు https://shankaravani.org/ కు ఇప్పుడు మార్చబడినది

ఈ బ్లాగు https://shankaravani.org/ కు ఇప్పుడు మార్చబడినది. సజ్జనులందరూ మా క్రొత్త వెబ్సైట్ను ఆదరిస్తారని ఆశిస్తున్నాము.