Showing posts with label రామాయణప్రభ. Show all posts
Showing posts with label రామాయణప్రభ. Show all posts

Saturday, 6 May 2017

రామాయణప్రభ : సీతమ్మకు మహాసాధ్వి అనసూయ ఉపదేశం



రామాయణప్రభ : సీతమ్మకు మహాసాధ్వి అనసూయ ఉపదేశం
(అయోధ్యకాండాతర్గతం)

అమ్మా! భర్త నగరమునందున్నను ఉండనిమ్ము. అడవిలోనైనను ఉండనిమ్ము. మంచివాడే కానిమ్ము, పాపాత్ముడేకానిమ్ము, భర్తని ప్రేమతో ఆదరించెడి స్త్రీ ఉత్తమలోకములను పొందును.చెడునడవడి కలవాడైనను, స్వేచ్ఛా ప్రవృత్తి కలవాడైనను, ధనహీనుడైనను, ధర్మబద్ధమగు స్వభావము కల స్త్రీలకు భర్తయే పరదైవము. ఆలోచించి చూడగా భర్తకంటే గొప్ప బంధువు లేడని నేను భావించుచుందును. భర్తను ప్రేమించి ఆరాధించుటకంటే యోగ్యమగు తపస్సు వేరొకటి లేదు. సత్ప్రవర్తన లేని స్త్రీలు మంచి చెడులను గుర్తించలేరు. వారి కోరికలు తీర్చుకొనుటయే వారికి ప్రధానము. భర్తలను నియమించెడి వారలైయుందురు. పురుషులను కాంక్షించుచుందురు. అట్టివారు అపకీర్తిని పొందుదురు. ధర్మమునుండి దిగజారుదురు. చేయకూడని పనులను చేయుటకు అలవాటు పడిన అట్టి స్త్రీలు వినాశమునందుదురు. గుణవంతులైన స్త్రీలు ధర్మాచరణము చేసిన వారలై స్వర్గము నందు విహరింతురు. కావున నీవు భర్తకు సహధర్మచారిణివై అనుసరించి ఉండి కీర్తిని పొందుము. ధర్మమును ఆర్జించుకొనుము. పతివ్రతలు ఆచరించెడి మార్గమును అనుసరించి ఉత్తమ పతివ్రతవై ఉండుము. భర్త చేసెడి ధర్మములలో తోడు నీడగ ఉండి కీర్తిని , ధర్మమును పొందుము.

రామాయణప్రభ : రామాయణంలో శరణాగతి


రామాయణప్రభ : రామాయణంలో శరణాగతి
శ్రీ శ్రీనివాసాచార్యులుగారు

రామాయణం శరణాగతి ప్రధానమైన కావ్యం. అడుగడుగునా మనకు భగవంతునికొరకు చేసే శరణాగతి కనపడుతుంది. అసలు శరణాగతి అంటే ఏమిటో, తత్ఫలితాలు ఏమో, రామాయణంలో శరణాగతి సందర్భాల ఆధారంగా శ్రీ శ్రీనివాసాచార్యులుగారు వివరించారు.


Friday, 5 May 2017

రామాయణప్రభ : రామాయణమాహాత్మ్యము, కార్యసిద్ధి


రామాయణప్రభ : రామాయణమాహాత్మ్యము, కార్యసిద్ధి

శ్రీ శ్రీనివాసాచార్యులుగారు రాముడిని పూర్తిగా నమ్ముకున్నవారు. ద్వారకాతిరుమల దేవస్థానములో పనిచేస్తున్నారు, వీరు సుమారు 250సార్లు పూర్తిగా రామాయణం పారాయణ చేసినవారు. సుందరకాండను సుమారు 2700సార్లు పారాయణచేసినవారు. రామాయణమునకు గోవిందరాజీయముతోసహా వివిధభాష్యాలను ఆపోసన పట్టారు. ఏ ఘట్టమునైనా అంతరార్థములతో సహా పామరులకు సైతం సులువుగా అర్థమయ్యేటట్లు వివరిస్తారు, కానీ ప్రచారమునకు బహుదూరంగా ఉంటూ సాధారణజీవనం గడుపుతారు.

మా అదృష్టం చేత, వారు కొన్ని రామాయణ విశేషణములను వివరించి, ఆ వివరణను వీడియో తీయుటకు అనుమతించారు.

ఈ వీడియోలో, రామాయణం లోని శ్లోకాల, సర్గల పారాయణయొక్క ఫలితములను వివరించారు.

 

Friday, 30 December 2016

రామాయణము, అంతరార్థము: ఉపోద్ఘాతం


రామాయణము, అంతరార్థము: ఉపోద్ఘాతం
బ్రహ్మశ్రీ తాడేపల్లి రాఘవనారాయణశాస్త్రి గారి ఉపన్యాసముల నుండి.
@రామాయణప్రభ,  #వేదధర్మశాస్త్రపరిపాలనసభ

బ్రహ్మశ్రీ తాడేపల్లి రాఘవనారాయణశాస్త్రిగారు రామాయణంలోని అంతరార్థాన్ని ఆవిష్కరిస్తూ, నలుడి కథ ద్వారా అంతరార్థమును తెలుసుకోడం చెప్పుతున్నారు.

మానవుని మనస్సు నాదమునందు సులభముగ లయమగుచున్నది. అనగా వృత్తిరహితమైన బ్రహ్మానందమును పొందుచున్నదని యర్థము. పరమాత్మ స్వరూపము బ్రహ్మానంద పర్యవసాయి అయినను లీలాస్వీకృత విగ్రహుడైన విష్ణువు బ్రహ్మమయుడై యుండియు లోకవ్యవహారము సాగించుచు, తన వ్యవహార సమయమున బ్రహ్మరూపమునుండి చ్యుతుడు గాక అచ్యుతుడై వెలయుచున్నాడు. విష్ణువు సహజమైన బ్రహ్మభావము నుండి చ్యుతుడు కాడు కావుననే అచ్యుతుడని పిలువబడుచున్నాడు. శ్రీరామునకు 11 వేల సంవత్సరములలో ఒక్కేసారి దేహాభిమానము కలిగినదట. మారీచుని సంహరించివచ్చి పాడుబడిన పర్ణశాల జూచి శరీరాభిమానముతో ఓకైక? ఓ తల్లి ! నీ కోరిక నెరవేరినదని విలపించెను. ఇట్టి తిట్టు కైక నెప్పుడు తిట్టలేదు. కావున నిచ్చట రామునకు మానుషాభిమానము కలిగినదని వృద్థసంవాదము కలదు. ఆగస్త్యుడు రాముని - రావణుడు సీతను తల్లివలె రక్షించె (మాతేవ పరిరక్షితా) నని యుండగా నేల సంహరించితివని ప్రశ్నించెనట. అసలు రావణుడు - రాముని చేతి యందు మరణము కోరియే సీతను దీసికొనిపోయెను గాని కామముతో గాదని పెద్దల వాదము. కాన రావణుడు తెలిసిన మూర్ఖుడనబడుచున్నాడు. దుర్యోధనుడు మాత్రము తెలియని మూర్ఖుడగుచున్నాడు. రావణుడు సీత నపహరించు సందర్భము లోకమున పరిపరివిధములుగ నున్నది. అసలు సీతయే యని కొందరు, కొందరు అసలు సీత కాదనియు, మాయాసీత యనియు తెల్పుచున్నారు. ఈ మాయాసీతయే అగ్నియందుండి ద్వాపర యుగమున ద్రౌపదియై అగ్నినుండి జన్మించెనని దేవిభాగవతమున గలదు వాల్మీకమున మాయాసీత యెక్కడ లేదని కొందరు పండితులు వాదించుచున్నారు వాల్మీకము నాదికావ్యమని వ్యవహరింతురు. కావ్యము వ్యంగ్య ప్రధానమని లక్షణము గదా! ''జీవితం వ్యంగ్యవైభవం'' ఆ వ్యంగ్యము నెల్లరు కనుగొన లేరనియే దానిలోని వ్యంగ్యమంతయు ఆధ్యాత్మ రామాయణముగా వ్రాయబడినదని పెద్దలు అనుచున్నారు. అధవా వాల్మీకము వ్యంగ్యకావ్యము కాదనినను దానినిబట్టి మాయాసీత లేకున్నను ఆధ్యాత్మరామాయణమునుబట్టి, దేవీభాగవతాది గ్రంథములనుబట్టి, లౌకిక ప్రవాదమునుబట్టి మాయాసీత వ్యవహారములో లేకపోలేదు అంతరార్థమును ఆలోచించినచో రావణాసురుడు దేవీ అనుగ్రహము కొఱకు సీత నెత్తుకొని పోయెనని చెప్పవలయును. దీనికి రామాయణములోనే సనత్కుమార రావణసంవాద, కపిలముని సందన్శనములు నిదర్శనములు. దహరాకాశములోని బ్రహ్మతో మాయలీనమై యున్నది. లంకయనగా శరీరము క్రిందిభాగము. అందునున్న తెలివియే మాయాసీత, అది నాగలిచాలువలె చక్రముద్వారా వ్యాపించియున్నదని యోగము. వాయుజుడు (హనుమంతుడు) దేవీతత్త్వమును వెదకుచున్నాడు సీత హనుమంతునితో భాషించుచు రామునకు ఎక్కడ వలసిన నక్కడనే సీత యున్నదని పల్కెను. అనగా రావణుడు తెచ్చిన సీత మాయాసీత యని తెలియుచున్నది. రావణుడు తెచ్చునపుడు అసలుసీత అగ్నులయందు లీనమైయుండెనట. దీనిలో వాది దౌర్బల్యమేగాని వాదదౌర్బల్యము లేదు. ప్రాసంగిక మాకథ యిట్టులుండ ప్రస్తుత మనుసరింతము

మనస్సునకు వృత్తియందే ప్రపంచము వచ్చినది. వృత్తి లయమైనచో ప్రపంచము లేదు. అది నాదమునందు సులభముగ లయము నొందును. అని శంకరులు భాషించిరి. కాని యేది యెట్లున్నను అవతార పురుషులకు కష్టసుఖము లనునవి లేవు. మనము గ్రంథములందు చదువునది యెల్ల వ్యావహారికలోకమునకు మాత్రమే యగుచున్నది. కావ్యములు వ్యంగ్యప్రధానముగ, కాంతాసమ్మితములై అలరారుచున్నవి. వేదములు ప్రభుసమ్మితములు, పురాణములు మిత్రసమ్మితములు. ఇక కావ్యము వ్యంగ్యప్రధానమంటిని గనుక ఇందు వాచ్యార్థముకాక వ్యంగ్యార్థము స్ఫురించుచున్నది. శ్రీహర్షుని నైషధమునకు వ్యంగ్య వైభవములో వేదాంతపరమైన అర్థము గ్రంథమంతట తోచుచున్నది. కాని మనవారు ''కావ్యాలా పాంశ్చవర్జయేత్‌'' - అను వాక్యప్రమాణమున కావ్యముల చదువరాదని నిషేధించిరి. అయినను కావ్యములందు వర్ణించిన మంచి విషయమును గ్రహించి చెడును విసర్జించవలయుననియే పై వాక్యార్థముగ సమన్వయించి చూడవలయును ''సత్కావ్యకృత్యాద్యవసే చరంచ సమీర సేకాది వదీరయంత్యేత్యాది వాక్యములును కావ్యములవలన కర్తవ్యత్వబుద్ధి నిశ్చయమగుచుండును చమత్కారిత్వమందు నుండుటవలన మనము నాకర్షించును గాన నిట్టి కావ్యములకా నిషేధము తగులదు. అట్లు తగిలిన వాల్మీకమును కావ్యమేగదా?

ఇక శ్రీహర్షుడు తన కావ్యమగు నైషధమును వ్యంగ్యవైభవ విలసితముగ వెలయించె నంటిమి. ఈవ్యంగ్యమనునది పదైక దేశమని వర్ణగతమని అనేకవిధములుగ నుండును. అంతియగాక ప్రబంధగతమని వాక్యగతమని గలదు శ్రీ హర్షుడు తన కావ్యమును ప్రబంధగత వ్యంగ్యముగా రచించెను. ఇందు ప్రతిశ్లోకము వేదాంతార్థమును స్ఫురింపజేయును. రలయో రభేదః - అను సూత్రప్రమాణముచే నల శబ్దమునశు నర అని అర్థము చెప్పవచ్చును. నరుడనగా నశింపనివాడని యర్థము క్షయించు స్వభావముగల శరీరమును కాపాడువాడని భావము. కాబట్టి శరీరాధికారి నరుడు అగుచున్నాడు ఈభావము నాతడు మొదటి శ్లోకమునందే పొందుపరచెను. క్షితి రక్షిణః కధాః - క్షితి అన నశించునది శరీరము. దాని రక్షించువాడు నరుడు. అతడు మహోజ్జ్వలమగు తేజోరాశి. సితచ్ఛత్రిత కీర్తిమండలుడు అని మొదటి శ్లోకమున నామరూప రహితః పరమాత్మా - అని వస్తునిర్దేశముచేసి రెండవ శ్లోకమున దీనిని వివరించెను. శ్రీకృష్ణుడు గీతయందు - యశ్చంద్రమసి యచ్చాగ్నౌతత్తేజో విద్ధిమామకం - అని చంద్రునియందలి అగ్ని యందలి తేజము నాయదిగా తెలిసికొనుమని చెప్పెను. కాని సూర్యమండలము సంగతి చెప్పలేదు. దాని కర్థము చంద్రమండలము సహస్రారము. అగ్నిమండలము నాభిస్థానము ఈ రెంటియందు వ్యాపించిన తేజము డహరాకాశగతమగు సూర్యతేజము తనదిగా నివ్చయించి నుడివెను. నైషధమునందలి - రసైః కధామస్య సుధావధీరిణీ నలస్స భూజాని రభూత్‌ గుణాద్భుతః ..... అను శ్లోకమున ఎవరికథ రసములతో సుధను తిరస్కరించునదియో ఆ నలుడు భూమిజాయగా గలవాడై గుణాద్భుతు డాయెను అని నిర్గుణమును సగుణముచేసి వర్ణన మొదలిడెను. వేదాంతపరముగ పరమాత్ముని కథయని మరియొక అర్థము. మరియు -

సువర్ణ దండైక సితాత పత్రితజ్జ్వల త్ప్రతాపావళి కీర్తి మండలః - మొదటి శ్లోకమున సితాతపత్రమును మాత్రమే చెప్పి రెండవ శ్లోకమున దానికి సువర్ణ దండత్వమునుగూడ సంపాదించెను. ఈ శ్లోకము వలన బంగారపు కఱ్ఱపై భాగమునగల తెల్లని గొడుగు కలవాడు నలుడని భావము. సహస్రారమునందలి పరమాత్మ స్ఫురణ మరియొక అర్థముగా తోచును. ఇట్లు ప్రతి శ్లోకమునకు వేదాంతార్థము చెప్పి తీరవలయును - ఇందలి దమయంతి విద్యాశక్తి యని ఇదివరకే చెప్పబడినది.

ఒకనాడు నలుడు వనవిహారమునకై వెళ్ళెను. శరీరమే ఉద్యానవనము. అందలి నాడులే వృక్షములు. ఆ ఉద్యానము నందొక సరస్సు. అదియే ఐరంమదీయ సరస్సు. అందు బంగారు రెక్కలుగల హంస ఒంటి కాలిమీద నిలబడి నిద్రబోవుచున్నది. మన శరీరమునందలి హంస కూడ నిద్రించుచునే యుండును. ఈ హంసను జాగ్రత్తగా పట్టుకొనవలసి యున్నది. నలుడా హంసను బట్టుకొనగా నది యాతని చాల బాధపెట్టెను. తనను వదలుమని సామోక్తులతో పలికెను. చివరకు విడిపించుకొనలేక దుఃఖించెను.

'మదేశపుత్రా జననీ జరాతురా'' ఇత్యాదిగా నెంతయో ప్రాదేయపడినది. ఇదియంతయు మొదట హంసవిరోధము చేసినవాని సాంసారిక విద్యుతివలని బాధ. పరమార్థమునకై పాటుపడుచుండగా సంసార తాపత్రయము హెచ్చినట్లు హంస యెంతయో బ్రతిమాలెను. కాని లాభములేక రాజుచేతిలో సొమ్మసిల్లెను. ఇట్లు ఆ హంస నలునకు స్వాధీనమైనది. రాజు తర్వాత దీనదయాళు డగుటవలన నిన్ను చంపుటకు బట్టలేదు. కాని నీ రూపము చూచి యానందించుటకే పట్టుకొంటిని రూపము చూచు పని నెరవేరినది గాన నిక నీవు యధేచ్ఛగా బొమ్మని వదలెను. కాబట్టి బ్రహ్మ సాక్షాత్కారమైన పిమ్మట హంస ఉచ్చ్వాస నిశ్వాసములు) ఎట్లు పోయిన నేమి? ప్రాణాయామాదిక మనవసరము. కాని రాజును వదలి పోయిన హంస మరలవచ్చి అతని భుజముపై వ్రాలినది. అనగా యోగాభ్యాసపరులకు నిర్ణీతకాలమున యోగసమాధి దాని యంతతానె ఆవహింప గలదని భావము. వచ్చిన హంస రాజున కొక సందేశమిచ్చినది. ఇది హంస దౌత్యము అనగా నీహంసయే జ్ఞానమును, విద్యను ప్రకాశింపచేయునదని భావము. కథయందు దమయంతి తండ్రి భీమరాజు అనగా నియమమని భావము. వీనికే దమయంతీ రూపమైన విద్యాశక్తి పుట్టినది. ఇక దమయంతి స్వయంవరమునకు దేవతలుకూడ వచ్చినట్లు కలదు. దేవతలు కథలో కామముతో వచ్చినట్లుండిరి కాని ఆంతర్యమున - దేవతలు నల దమయంతులకు సంబంధము కలిగించుటకు వచ్చిరి. పైకి వారు స్వార్ధమును జూపు చున్నట్లున్నను ఆంతర్యమున పరోక్షప్రియులు దేవతలు. కాబట్టి నలుని ఇష్టాపూర్తములకు సంతసించి భూమియందే స్వర్గసౌఖ్యము నాతనికి కావించుటకే దేవతలు వచ్చినట్లు ఊహింపవలయును కావున దమయంతిని వివాహమాడుటకు దేవతలు రాలేదు. అదియును గాక వారు దమయంతి నలుని గుణగణములను విని చూచి వరింపకున్న వట్టి మొద్దుకనక అట్టి అవివేకి మనకు వద్దనియు భావించిరట. మరియు దమయంతి నలునే వరించినచో పరదారపై ప్రణయము మనకేల? అని భావించిరట. కావున దేవతలకు దమయంతిపై నిజమైన ప్రేమలేదనుట తెలియవలెను. మొత్తముమీద స్వయంవరము నాడు నల్వురు దేవతలు నలరూపధారులై రాగా భీమరాజు ప్రార్థనపై సరస్వతియే స్వయముగా వచ్చి దమయంతికి నలుని చూపి చెప్పినది. ఇందు సరస్వతి ఆయా దేవతలగూర్చి చెప్పుచు సర్వదేవతారూపుడు నలుడని ప్రశంసించి బహు చాకచక్యముగా నిరూపించి చూపినది. అయినను దమయంతి నలుని నిజరూప మెఱుగక ఒప్పుకొనలేదు. చివరకు దేవతలను ప్రార్థించి వారు ప్రసన్నులుకాగా నిజమైన నలుని వరించినది.

ఈ విధముగా విద్యాశక్తికి ఆత్మతో సంబంధము వర్ణింపబడినది. వచ్చిన దేవతలు నలదమయంతులకు వరములిచ్చి పోయిరి ఇంద్రాగ్ని యమవరుణులచే నలుడు గొప్ప వరముల నొందెను. కావున శ్రీహర్షుని నైషధము ప్రబంధగత వ్యంగ్యమునకు చక్కని యుదాహరణముగ గైకొన వచ్చును.

శ్రీ హర్షుడు తర్కమున గొప్పవాడు. ఒకప్పుడు శంకరులతో వాదించి చార్వాక మతమును స్థాపించెను. అట్టియెడ శంకరులు వానియుక్తి చాతుర్యమునకు మెచ్చుకొని మాటాడక మిన్నకుండెను. కాని శ్రీహర్షుడు భోజనమునకు కూర్చుండగా అన్నము పురుగులవలె కన్పింపసాగెను. అపుడు శ్రీహర్షుడు తల్లితో శంకరులతోడి తన వాదమును, తత్ఫలితమును గూర్చి చెప్పెను. ఆమె వెంటనే శంకరుల పాదములపైబడి పుత్రభిక్ష నర్థింపగా శంకరులు నేనేమియు ప్రయోగము చేయలేదని సమాధానమిచ్చెను. మరియు శ్రీహర్షుని వాదమునకు మాత్రము తన మనస్సు బాధ నొందినదనియు చెప్పెను. బ్రహ్మజ్ఞానియై ఆస్తికుడైన వాని మనస్సుకు బాధ నొందించిన వాడు ఏడురోజులలో స్వయముగా నశించునని శాస్త్రము నందు గలదు. ఇట్లే రావణయుద్ధము ఏడు రోజులతోనె ముగిసినదికదా! శ్రీహర్షుడు మరునాడుదయమున స్నానముచేసి, విభూతి పూసికొని శంకరుల దగ్గరకు వెళ్ళి మరల దేవుడు కలడని వాదించెను. ఇట్లు తన తర్కవాదముతో వేదముల కన్యార్థము కల్పించి శంకరుల వాదమును శ్రీహర్షుడు పరాస్తము కావించి పలుబాధలకు గురియయ్యెను. కానపరిహాసమునకైనను నాస్తికవాదము గ్రహింపరాదు.

ఇట్లే రామాయణమునకు కూడ వ్యంగ్యార్థము గ్రహింపవచ్చును. ఉత్తరకాండయందు అగస్త్యుడు రాముని-సీతను తల్లివలె చూచిన రావణు నేల చంపితివని ప్రశ్నించెను. ఇచట ఒక సందేహము పొడగట్టుచున్నది. నలకూబరుని వలన రావణునకు ఇష్టము కాని స్త్రీని ముట్టరాదని, ముట్టినచో తల పగులుననియు శాపము గలదు. ఈ విషయమును నారదుడు బ్రహ్మతో చెప్పగా బ్రహ్మయు తథాస్తని దీవించెను. కాని రావణుడు సీతను మెడను తొడనుబట్టి తీసికొని వెళ్ళినట్లు రామాయణమున గలదు. కాని ఆతని తల పగులలేదు. కారణ మాతడు సీతను మాతృభావముతో ముట్టుకొనెను గాన అని తెలియవలెను. ఒకానొకప్పుడు రావణుడు సనత్కుమారుని దగ్గరకు పోయి విష్ణువు యొక్క గొప్పతనమును గూర్చి చెప్పుమనెను. అంత సనత్కుమారుడు ఆతని గౌరవించి విష్ణువు యొక్క గొప్పతనమును గూర్చి, ఆతని చేతిలో చచ్చుట పుణ్యమని బోధించెను. అంత రావణుడు అట్లు విష్ణువుచేత చచ్చు వున్నెము నాకు గలదా? అని మనసులోపల దలచెను, సనత్కుమారుడు విష్ణువు రాముడై దశరథుని గర్భమున జన్మించి నిన్ను చంపుననెను, నాటినుండి రావణుడు రాముని రాకకు నిరీక్షించుచుండెను. అంతియగాదు ఇక్ష్వాకు వంశీయుల నందఱను సంతానవంతుల మాత్రమే యుద్ధమున నిహతుల కావించుచుండెను. ఇక్ష్వాకు వంశ నాశనము చేయుటకు ఇష్టపడలేదు. మరియు దశరథ కౌసల్యలకు రాముడు పుట్టునని తెలిసి వారిని రావణుడు పెట్టెయందు బంధించి యుంచెను. కాని ఆ పెట్టెను ముసలి ఎత్తుకొనిపోయెను. అని యేదో ఒక గాధ అన్యపురాణాంతర్గతము కలదు. ఆ కౌసల్యా దశరథులు మరొకరు అని తెలిసికొనవలెను. తర్వాతనే ఈ దశరథునకు కౌసల్యకు రాముడు జన్మించెను. దశరథుని పరాక్రమమును రావణుడు మొదటినుండియు పరీక్షించుచుండెను. 12 ఏళ్ళకే దశరథుడు రాజర్షియై సింహాసన మెక్కెను. నాడు లోకమున నొక నియమము గలదు. 12 పర్యాయముల కొక్కసారి శనైశ్చరుడు రోహిణిని భేదించును. అప్పుడు కఱవుకాటకములు లోకమున నేర్పడును. దశరథుడు అది తప్పించుటకై ప్రయత్నము చేయనెంచెను. కాని వశిష్టుడు లాభము లేదనెను. అయినను దశరథుడు ఖగోళమున యుద్ధము చేయుటకు నిశ్చయించి సుమంత్రుని రధమాయితము చేయుమని ఆజ్ఞానించెను. 400 గుఱ్ఱములు పూన్చిన నూరు రధములపై యుద్ధమునకు తరలెను. కాన శతరథుడు వాడు యుద్ధమునకు పోవుచు వశిష్టుని సెలవడుగగా నాతడు విజయమగునని కమండలూదకము రధముపై జల్లి దీవించెను. యుద్ధమున శనికి ఎదురుగా రథము నిల్పి రోహిణిపైకి పోకుండ నిరోధించెను. శని దశరధుని నూరు రధములలో 90 రధముల విఱుగగొట్టెను. పది రధములు మాత్రము మిగులుటచే దశరధుడని పేరు వచ్చెను. అపుడు దశరధుడు బ్రహ్మచర్యమున నున్నాడు గాన దీక్షతో బ్రహ్మశిరోనామకాస్త్రమును లోకోపకారమునకై శనిపై ప్రయోగించెను. అంత శని శరణు వేడెను.

అంతియగాక దశరధుని రాజ్యపాలన పర్యంతము రోహిణిని భేదింపనని పల్కెను. ఇట్లు దశరధుడు అజేయుడై ఖగోళముతో యుద్ధ మొనరించెను. అరువదివేల యేండ్లు రాజ్యము నేలెను. ఇట్టి దశరధ పరాక్రమము చూచి, వీనికి తప్పక రాముడు పుట్టగలడని భావించి, ఆతనితో యుద్ధము చేయక, రాముని రాకకై రావణుడు నిరంతరము నిరీక్షించుచుండెను. కానిచో రామజన్మమునకుగా దశరథు డొనర్చిన అశ్వమేధము నందలి గుఱ్ఱమును రావణుడుగాని వాని తరపున మరొక్కడుగాని పట్టుకొనకుండ నేల వదలిరి? పిలువని పేరంటమునకు పోవు రావణుడు పిలుపుగల మేధ్యాశ్వ విషయమగు యుద్ధమును వదలుట ఆలోచింపదగిన విషయము గదా! ఇదంతయు ధ్వని వైభవము.

http://jagadguru-vaibhavam.blogspot.in/2016/12/blog-post_30.html

Thursday, 1 September 2016

రామునినుండి మనం నేర్చుకోవలసిన గుణాలు : ప్రవర్తన


 
రామునినుండి మనం నేర్చుకోవలసిన గుణాలు :  ప్రవర్తన
(శ్రీభాష్యం అప్పలాచార్యులవారి తత్త్వదీపికా వ్యాఖ్యనుండి)

(అయోధ్యాకాండ తొలి సర్గ)

తల్లి తండ్రుల వంశము ప్రశంసింపదగినది. అట్టి ఉత్తమ వంశమున పుట్టిననూ మంచితనము చెదరక దానిచే గర్వింపక ప్రవర్తించెడివాడు. ఎంతటి కష్టములు వచ్చిననూ , మనస్సును కలత పరిచెడి సన్నివేశములు ఏర్పడిననూ దిగులు పడని , దైన్యము నొందని మనస్సు కలవాడు. సత్యమును పాటించుటలో తీవ్రమగు పట్టుదల కలవాడు. మనోవాక్కాయములలో ఏకరూపత కలవాడు. ఎవరితో తాను కలసి ఉన్నప్పుడు అచ్చముగ వారివలెనే ఉండెడివాడు కాని , తాను గొప్పవాడననునట్లు ఉండెడివాడుకాదు. క్రమశిక్షణ కలిగిన మనః ప్రవృత్తి కలవాడు. పెద్దల వద్ద బాగుగ శిక్షితమైన మనసు , మాట గలవాడు. ధర్మ ,అర్థ ,ఆచరణమున ఎట్లు ప్రవర్తింపవలెనో ఎరింగిన పెద్దలు చెప్పినట్లు నడుచుకొనెడివాడు. ధర్మమును ఆర్జించుటలో ఎట్లు ఉండవలెనో చక్కగా ఎరింగినవాడు. కామమును అనుభవించుటలో , అర్థమును ఆర్జించుటలో ఎట్లు ఉండవలెనో ఎరింగినవాడు. రోజులో పూర్వాహ్ణమున ధర్మాచరణము , మథ్యాహ్నమున అర్థసంపాదన , అపరాహ్ణమున కామ విషయకమైన ప్రవృత్తి ఉండవలెనని స్మృతులలో చెప్పినట్లుగ ప్రవర్తించెడివాడు.

Saturday, 30 July 2016

రామునినుండి మనం నేర్చుకోవలసిన గుణాలు : వృధా కార్యకలాపాలు వదలిపెట్టడం



రామునినుండి మనం నేర్చుకోవలసిన గుణాలు :  వృధా కార్యకలాపాలు వదలిపెట్టడం
(శ్రీభాష్యం అప్పలాచార్యులవారి తత్త్వదీపికా వ్యాఖ్యనుండి)

నాశ్రేయసి రతో విద్వా న్న విరుద్ధకథారుచిః |
ఉత్తరోత్తర యుక్తౌ చ వక్తా వాచస్పతి ర్యథా ||


(అయోధ్యాకాండ తొలి సర్గ)

శ్రీరాముడు మంచి జ్ఞానము కలవాడు అగుట చేత ప్రయోజనకారులు కాని వ్యర్థ కర్మలయందు ప్రవర్తించెడివాడు కాదు. క్షత్రియులు వినోదముకై సాగించెడి జూదము మొదలైనవి కూడ శ్రీరామునకు రుచించెడివి కావు. శ్రీరాముడు విరుద్ధ కథలయందు రుచి కలవాడు కాదు. తనకు శ్రేయస్సు కలిగించనివి, ధర్మమునకు విరుద్ధములైనవి అగు ప్రసంగములు చేయుటయందు అతనికి రుచి ఉండెడిది కాదు.  సరసముగ తన తోడివారితో హాస్య ప్రసంగములు చేయలేకపోవుట అతని  అసామర్థ్యమువలన కాదు. ధర్మవిరుద్ధములని, శ్రేయస్కరములు కావని వానియందు ప్రవర్తించెడివాడు కాదు. లోకములో గాని, వైదికులతోగాని ధర్మబద్ధ్మగు ప్రసంగము చేయునప్పుడు వారు చేసెడి వాదములకు ప్రతివాదముచేయుటలో బృహస్పతి వంటి నేర్పుకలవాడు.

Friday, 29 July 2016

రామునినుండి మనం నేర్చుకోవలసిన గుణాలు : స్వధర్మాచరణ



రామునినుండి మనం నేర్చుకోవలసిన గుణాలు :  స్వధర్మాచరణ
(శ్రీభాష్యం అప్పలాచార్యులవారి తత్త్వదీపికా వ్యాఖ్యనుండి)

కులోచితమతిః క్షాత్రం ధర్మం స్వం బహుమన్యతే |
మన్యతే పరయా కీర్త్యా మత్స్వర్గఫలం తతః ||


(అయోధ్యాకాండ తొలి సర్గ)

రాముడు ఇక్ష్వాకు వంశమునకు తగిన దయ, శరణాగతరక్షణము మున్నగు ధర్మములను ఆచరించుటలో పూనికగల బుద్ధి గలవాడు. క్షత్రియధర్మమును గౌరవముతో పాలించువాడు. ధర్మమునకు, సత్పురుష్లకు, ఆపద కలిగినప్పుడు, దానిని ఎదిరించి తొలగించుట దుష్టులను, అధర్మమును నిగ్రహించుట ప్రజాపాలకుడగు క్షత్రియునకు స్వధర్మము. దానిని ఆయన గౌరవముతో పాలించువాడు. సాక్షాత్ శ్రీ మహావిష్ణువే అయి ఉండియూ దానిని ప్రదర్శించుట కంటే తాను పుట్టిన కులమగు ఇక్ష్వాకువంశపు ధర్మము  ఆచరించుటయే గొప్ప అని భావించువాడు. అట్లు తన ధర్మమును తాను ఆచరించుట వలన ఈ లోకములో కీర్తియు, శరీర పతనానంతరము స్వర్గము లభించునని అతని విశ్వాసము. అందుకే స్వధర్మాచరణనకే ప్రాధాన్యమునిచ్చేవాడు.

Sunday, 24 July 2016

రామునినుండి మనం నేర్చుకోవలసిన గుణాలు : 7


రామునినుండి మనం నేర్చుకోవలసిన గుణాలు :  7
(శ్రీభాష్యం అప్పలాచార్యులవారి తత్త్వదీపికా వ్యాఖ్యనుండి)

సానుక్రోశో జితక్రోధో బ్రాహ్మణప్రతిపూజకః |
దీనానుకంపీ ధర్మజ్ఞో నిత్యం ప్రగ్రహవాన్ శుచిః ||


(అయోధ్యాకాండ తొలి సర్గ)


రాముడు ఎవరికి అయినను దుఃఖము కలిగిననాడు చూచి ఓర్వలేనివాడు అనగా దయగలవాడు. క్రోధమును తన వశమందు ఉంచుకొనినవాడు. కోపమునకు లొంగి ఒడలు తెలియక అనరాని మాటలు ఆడుట , చేయరాని పనులు చేయుట చేసెడివాడుకాడు. వేదాధ్యయనము చేయువారిని , వేదార్థములను ఎరింగినవారిని ఎంతో గౌరవముతో పూజించెడివాడు. అందరియెడ దయకలిగినవాడే అయినను దీనుల యెడ చాలా దయచూపువాడు. దీనులు ఎచట అయినను కనిపించిన వారికి ఏదో విధముగా సాయము చేయనిదే కదలి పోయెడివాడుకాదు. సామాన్య మానవ ధర్మములగు సత్యము , అహింస మొదలగు వానిని పాలించి ఆత్మ స్వరూపము ఎరింగి పరమాత్మను పొందుటకు మానవుడు ఈ శరీరముతో చేయవలసిన విశేష ధర్మములను ఎరింగినవాడు. నియమము కలవాడు. ఆడినమాట తప్పకుండుట ఆతనికి నియమము. ఎంత ఆపద వచ్చినను దానికి కట్టుబడి ఉండెడివాడు.

Saturday, 23 July 2016

రామునినుండి మనం నేర్చుకోవలసిన గుణాలు : చెడు వర్జించడం



రామునినుండి మనం నేర్చుకోవలసిన గుణాలు :  చెడు వర్జించడం
(శ్రీభాష్యం అప్పలాచార్యులవారి తత్త్వదీపికా వ్యాఖ్యనుండి)

న చానృత కథో విద్వాన్ వృద్ధానాం ప్రతిపూజకః |
అనురక్తః ప్రజాభిశ్చ ప్రజాశ్చాప్యనురంజతే ||


(అయోధ్యాకాండ తొలి సర్గ)

రాముడు ప్రశంశలలో నైననూ అనృతమైన (అబద్ధములు) ప్రసంగములు లేనివాడు. కల్పితములైన ఇతివృత్తములుగల కావ్యములను చూచి, విని, ఆనందించువాడు కాడు. అట్టివానిని చూచుట మనస్సున చాంచల్యము కలిగించును కనుక అవిచూచుట మంచిదికాదని పెద్దలు అసత్కావ్యములను వదలవలెనని చెప్పిరి. దానిని ఎరింగినవాడగుటచే సమాజమునకు అభ్యుదయమును కలిగించునవి, ఆత్మోన్నతిని కలిగించునవి అగు కావ్యములనే వినెడివాడు, చదివెడివాడు, చూచెడివాడు. కల్పితమైన కథలలో చమత్కారము అధికముగా ఉండి, హృదయము ఆవర్జింపవలెనని అశ్లీలములగు సన్నివేశములు చోటుచేసికొనును. కనుక వాటినిచూడరాదని ఎరింగి మానెడివాడు. 

శీలవృద్ధులనూ, జ్ఞానవృద్ధులనూ, వయోవృద్ధులనూ తానే ఎదురేగి పూజించెడివాడు.

పండితులూ, పామరులూ అనుభేదములేక ప్రజలందరూ శ్రీరామునిపై ప్రేమ కలిగిఉండెడివారు. దానికి కారణము ఆతడు తన నడువడిచే మాటచే చేతచే ప్రజలందరనూ అలరించెడువాడు అగుటయే.

Friday, 22 July 2016

రామాయణం ఎందుకోసం చదవాలి ? ఎన్నిసార్లు చదవాలి ?



రామాయణం ఎందుకోసం చదవాలి ? ఎన్నిసార్లు చదవాలి ?
(శ్రీభాష్యం అప్పలాచార్యులవారి తత్త్వదీపికా వ్యాఖ్యనుండి) 

రామాయణాన్ని అధ్యయనం చేయడం వేదంలో ఉన్న రహస్యాన్ని తెలిసికోవడమే. మానవుడి బాహ్యవర్తనాన్ని , ఆంతర జ్ఞానాన్ని విశదంగా అవగాహన చేసుకోవడమే. శ్రీరామాయణాధ్యయనము వేదాధ్యయనము, మానవ జీవితాధ్యయనము.

 అందుచే రామాయణాన్ని ఒకసారి కవితాదృష్టితో చదవాలి. రెందవసారి పాత్ర స్వరూప నిరూపణముచేస్తూ చదవాలి. మరొకసారి నైతిక, ధార్మిక ప్రవర్తన తెలియటానికి చదవాలి. మరొకసారి రహస్యమైన ఉపనిషదర్థములను స్పష్టముగా అవగాహన చేసుకో డానికి చదవాలి.

ఏమీ తెలియకపోయిననూ కేవలం ఉచ్చరించిన మాత్రము చేతనే మన మనసులో ఉన్న రజస్తమస్సులను తగ్గించి సత్వగుణాన్ని పెంపొందించి మంచి నడువడిని కలిగించే శక్తి రామాయణంలో శబ్దానికే ఉంది. అదే మంత్ర శక్తి.

Thursday, 21 July 2016

రామునినుండి మనం నేర్చుకోవలసిన గుణాలు : వినయము, మాటాడుట




రామునినుండి మనం నేర్చుకోవలసిన గుణాలు : వినయము, మాటాడుట
(శ్రీభాష్యం అప్పలాచార్యులవారి తత్త్వదీపికా వ్యాఖ్యనుండి)

బుద్ధిమాన్ మధురాభాషీ పూర్వభాషీ ప్రియంవదః |
వీర్యవాన్నచ వీర్యేణ మహతా స్వేన విస్మితః ||


(అయోధ్యాకాండ తొలి సర్గ)

రాముడు ప్రశస్తమైన బుద్ధి కలవాడు. లోకులందరూ ఎట్లు సుఖముగా ఉందురా అని సర్వదా ఆలోచించెడివాడు. అట్టివాడు బుద్ధిమంతుడు. శ్రీరాముడు మధురభాషి. మాటాడినప్పుడు ఎదుటివారి చెవులకు వినవలెనని అనిపించునట్లు , మనసునకు వెగటు కలుగనట్లు మాటాడువాడు. శ్రీరాముడు పూర్వభాషి , గొప్పవాడు. తక్కువవాడు అని ఆతనికి తెలియదు. ఎవరు తన వద్దకు వచ్చిననూ వారిని తానే ముందుగా పలకరించి మాటాడెడివాడుట. ఆతడు ప్రియంవదుడు. మనసుకు నచ్చునట్లు మాటాడెడివాడు. ఏమియూ చేతకానివారు అట్లు ఉందురని అనుకుందురేమో? కాని రాముడు వీర్యము కలవాడు. అనగా ఎంతటి మనసును చెడకొట్టు సన్నివేశములోనైననూ చెదరని మనసు కలవాడు. ఆతని పరాక్రమమును చూసి ఎంతటి గొప్పవారు అయిననూ కలత చెందెడివారు. ఇట్టి శక్తి చాలామందికి ఉండును. కాని అట్టి శక్తి కలుగగనే గర్వము కలుగును. దానిచే ఇతరులను తక్కువగా చూడవలెనని అనిపించును. కాని రాముడు తాను ఎంత శక్తిమంతుడు అయిననూ గర్వపడెడివాడు కాదుట. వినయము తరుగక , చెదరక ఉండెడివాడు. శక్తితోబాటు గర్వము కలుగుట మానవుని క్రిందకు దిగజార్చును.

Tuesday, 19 July 2016

రామునినుండి మనం నేర్చుకోవలసిన గుణాలు : సజ్జన సాంగత్యము




రామునినుండి మనం నేర్చుకోవలసిన గుణాలు : సజ్జన సాంగత్యము
(శ్రీభాష్యం అప్పలాచార్యులవారి తత్త్వదీపికా వ్యాఖ్యనుండి) 


శీలవృద్ధైర్జ్ఞానవృద్ధై ర్వయోవృద్ధైశ్చ సజ్జనైః |
కథయ న్నాస్తవై నిత్య మస్త్రయోగ్యాంతరేష్వపి ||

(అయోధ్యాకాండ తొలి సర్గ) 


శ్రీరాముడు పెద్దలతో సహవాసము చేయుటలో చాలా ఆసక్తి చూపెడువాడు. పెద్దరికము మూడు రకములుగా ఉండును.

1. కొందరు శీలముచే అనగా స్వభావముచే పెద్దవారు.
2. కొందరు జ్ఞానముచే పెద్దవారు.
3. కొందరు వయసుచే పెద్దవారు.

మంచి నడువడి గలవారు , స్వభావము గలవారు శీలవృద్ధులు. వారితో కలిసి నడువడిని గూర్చి సూక్ష్మమైన విషయములను వారు చెప్పుచుండగా తెలిసికొనుచుండెడివాడు. తాను చెప్పుచుండెడివాడు. కొందరు భగవద్విషయమున జ్ఞానము కలిగి వేదాంత చర్చలు చేసెడివారు. వారితో కలిసి భగవంతుడి గూర్చి , వానిని పొందెడి ఉపాయమును గూర్చి , ఆత్మ స్వరూపమును గూర్చిచర్చించుచుండెడివాడు. కొందరు జ్ఞానము లేకపోయిననూ , నడవడి తెలియకపోయిననూ మంచివారు అంటే లోకమునకు హితమైన మనసు , మాట , స్వభావము కలవారు అట్టివారు సజ్జనులు. అట్టివారితో నున్నచో సహజముగా మంచితనము అలవడును. జ్ఞానము లేకపోయిననూ , నడువడి లేకపోయినను వయసుతో పెద్దలై మంచివారైన వారితో కూడా రాముడు ప్రసంగించుచుండెడివాడట. అట్టివారు లభించినపుడు తనకు అవకాశము లేదనిగాని , తాను అస్త్రాభ్యాసము చేయుచున్నాను కనుక విఘ్నము కలుగునని గాని ఆలోచించెడివాడుకాదట.

అట్టివారి సాంగత్యము లభించుటయే మహాభాగ్యము అని , అస్త్రవిద్యను నేర్చుకొనుటకు తగినట్టి సమయములో మధ్య వారు వచ్చినను సమయము లేదనక తన అభ్యాసమునకు విఘ్నమని భావించక వారితో మంచివిషయములను చర్చించుచుండెడివాడట. ఎన్నో చదివి నేర్చుకొనవలసిన విషయములను సత్పురుషుల సహవాసముచే నేర్చుకొనవచ్చును. అందుకే సజ్జన సాంగత్యము మానవునకు ప్రధానము.

Monday, 18 July 2016

రామునినుండి మనం నేర్చుకోవలసిన గుణాలు : కృతజ్ఞత


 
రామునినుండి మనం నేర్చుకోవలసిన గుణాలు : కృతజ్ఞత
(శ్రీభాష్యం అప్పలాచార్యులవారి తత్త్వదీపికా వ్యాఖ్యనుండి) 

కధంచి దుపకారేణ కృతేనైకేన తుష్యతి |
నస్మరత్యపకారాణాం శత మప్యాత్మవత్తయా ||
(అయోధ్యాకాండ తొలి సర్గ)

లోకములో కొందరికి, ఒకరికి ఉపకారము చేయు అలవాటు ఉండదు. అనుకొనకుండ వారు మరొక ప్రయోజనమునకై చేసిన పనివలననో, మాటవలనో వేరొకరికి కూడ ఉపకారము జరగవచ్చును. మనసార వారు చేయకపోయిననూ తాము అనుకొనకుండ వారి వలన ఉపకారము తనకు జరిగిననూ రాముడు ఎంతో సంతోషించెడివాడట. అట్టి ఉపకారము ఎంత అల్పమైననూ అధికముగా భావించెడివాడట. అట్టి ఉపకారము ఒక్కసారి జరిగిననూ శాశ్వతముగా దానిని గుర్తుంచుకొని మనసులో పొంగిపోవుచుండెడివాడట. వాని విషయములో కృతజ్ఞతను ప్రదర్శించుచునే ఉండెడివాడుట. ఒకరివలన తనకు అపకారము జరిగిన దానిని గుర్తించువాడుకాడట. అట్టి అపకారము ఒకటి కాదు వంద అపకారములు చేసిననూ ప్రశస్తమైన మనస్సు జ్ఞానము కలవాడు అగుటచే చేసిన అపకారములు గుర్తుండెడివికావట. కృతజ్ఞత రెండు రకములుగా ఉండునని , ఇందునిరూపించినాడు. ఒకడు చేసిన ఉపకారము ఎంత చిన్నది అయిననూ , వాడు అనుకోకుండ చేసిననూ వాని వలన జరిగినది కనుక వానిని మనసులో ఎల్లప్పుడు సంతోషించుట కృతజ్ఞత. ఒకడు అపకారములు వందలకొలదీ చేసినను కోపము లేని సాత్త్వికమైన మనసు కలిగి వానిని మరచిపోవుట కూడ రెండవరకమైన కృతజ్ఞత.

ఒకసారి అపకారము అనుకొనకుండ జరిగిన జరగవచ్చుగాని వందలకొలది అపకారములు అనుకొనకుండ జరగవు కదా! అయినను "నస్మరతి"స్మరించువాడుకాడు. కారణమేమి? మతిమరపు అనెడి దోషమా? కాదు. ఆత్మవత్తయా మంచి మనస్సు కలవాడు అగుటచేత.

ఉపకారము ఎంత చిన్నది అయినను శాశ్వతముగా గుర్తుంచుకొని ఆనందించవలెననియు, అపకారములు వంద చేసినను వానిని మరువవలెననియు మానవులకు శ్రీరాముడు తన ఆచరణలో నిరూపించాడు.

Sunday, 17 July 2016

శ్రీభాష్యం అప్పలాచార్యులవారి తత్వదీపికా వ్యాఖ్య



రామాయణమునకు శ్రీభాష్యం అప్పలాచార్యులవారి తత్వదీపికా వ్యాఖ్య అమృతతుల్యమైనది. అనేక నిగూఢార్థాలను జనులకు పరిచయంచేస్తూ సాగిపోయే వ్యాఖ్యానం చదివి తీరవలసినదే. బ్రహ్మశ్రీ చాగంటి కోటేశ్వరరావుగారు శ్రీ అప్పలాచార్యులు మూర్తీభవించిన రామాయణమని వాకృచ్చారు.

మానవులందరికీ ఆదర్శప్రాయమైనది రామునిజీవనం అయితే అది తెలుసుకోడానికి శ్రీ అప్పలాచార్యులవారి తత్వదీపికా వ్యాఖ్య కంటే వేరు మార్గమేల ?

శ్రీభాష్యం అప్పలాచార్యులవారి తత్వదీపికా వ్యాఖ్య ఆధారంగా రామాయణప్రభ మానవులందరూ తెలుసుకోవలసిన విషయాలు ఈ బ్లాగు సహాయంతో అందించే సాహసం చేస్తోంది. శ్రీరాముని కృప మాపై ఉండుగాక.

శ్రీరామ జయ రామ జయ జయ రామ

రామాయణప్రభ : రాముని గుణగణాల వర్ణన - 1



రామాయణప్రభ : రాముని గుణగణాల వర్ణన
(శ్రీభాష్యం అప్పలాచార్యులవారి తత్వదీపికా వ్యాఖ్యనుండి)

అయోధ్యాకాండ తొలి సర్గ వాల్మికిచే రాముని గుణగణాల వర్ణన.

శ్రీరాముడు మానవుడుగా జన్మించి మానవులలో తప్పక ఉండవలసిన కొన్ని గుణములను ప్రదర్శించినాడు.వానిని మనము ఎరుంగవలెను.

సచ నిత్యం ప్రశాంతాత్మా మృదు పూర్వంతు భాషతే |
ఉచ్య మానోపి పరుషం నోత్తరం ప్రతిపద్యతే ||


అతడు నిత్యమూ ప్రశాం తమగు మనసు కలవాడు.ఆతని మనసులో ఎన్నడునూ కామముగాని , క్రోధము గాని , లోభము గాని చోటు చేసుకొనవు. అందుకే నిశ్చలముగా ఉండును. మనసున ప్రశాంత స్థితి కలిగి ఉండుట మానవునకు ప్రధానముగా ఉండవలెను. 

రెండవది మాట. శ్రీరాముడు ఎల్లప్పుడునూ ఎదుటివారి మనసునొప్పి చెందకుండ వినుటకు ఇంపుగ సుకుమారముగ , మధురముగ మాటాడెడివాడు. ఎవరైననూ తనను గూర్చి పరుషముగ మాటాడిననాడు కూడ దానికి బదులు చెప్పెడివాడుకాదు. బదులు చెప్పక పోవుట సమాధానము చెప్పెడి శక్తిలేక కాదు. ప్రశాంతమైన మనసు కలవాడు అగుటచే ఎదుటివారు మాటాడిన మాటకు ఆతని మనసున కోపము కలిగెడిదికాదు. కోపము కలిగిన నాడు మాట పరుషముగా వచ్చును. ఆతనికి కోపమే రాకపోవుటచే పరుషమైన మాట వచ్చెడిదికాదు. ఎవరైననూ పరుషమైన మాటలు ఆడిననూ వారితో మృదువుగా వారిని లాలించుచూ మాటాడెడివాడు గాని పరుషముగా మాటాడెడివాడుకాదు.

ఈస్థితిని మానవులు నేర్చుకొనవలెను.

ఈ బ్లాగు https://shankaravani.org/ కు ఇప్పుడు మార్చబడినది

ఈ బ్లాగు https://shankaravani.org/ కు ఇప్పుడు మార్చబడినది. సజ్జనులందరూ మా క్రొత్త వెబ్సైట్ను ఆదరిస్తారని ఆశిస్తున్నాము.